مشخصات فایل
عنوان: عمق بخشی فرهنگی؛ مفاهیم وکارکردها با تاکید بر دیدگاههای
حضرت آیت الله خامنه ای برمحوریت تفکر بسیجی
قالب بندی:word
تعداد صفحات:14
فهرست مطالب
1- مقدمه...................................................................................................................................................................................2
2- اندیشه و رفتار انسان.........................................................................................................................................................3
3- تعمیق در لغت.....................................................................................................................................................................4
4- تعمیق در اصطلاح...............................................................................................................................................................4
5- پایگاه ارزشی عمیق..........................................................................................................................................................4
6- هدف از تعمیق....................................................................................................................................................................5
7- زیر ساخت های تعمیق.......................................................................................................................................................6
8- شاخص های عمقبخشی.....................................................................................................................................................6
9- مؤلفههای عمقبخشی.........................................................................................................................................................7
10- مراحل عمق بخشی............................................................................................................................................................7
11- مخاطبین تعمیق ...............................................................................................................................................................8
12- موانع تعمیق......................................................................................................................................................................8
13- چگونگی عمقبخشی.......................................................................................................................................................9
14- فرهنگ ونقش آن در تقویت ایمان و زمینه سازی عمق بخشی......................................................................... ..........11
15- عمقبخشی فرهنگی ـ اعتقادی.................................................................................................................................12
16- عناصر اجرایی عمقبخشی..............................................................................................................................................16
17- الزامات عمقبخشی فرهنگی................................................................................................................................ .........17
18- عمق بخشی سیاسی..................................................................................................................................... ..............18
19- عمق بخشی در جهت کارآمدی حاکمیت نظام اسلامی.......................... ......................................................................22
20- اصول حاکم بر مدیران، عناصر و عوامل فرهنگی و محیط درونی و بیرونی جامعه......................................................23
21-آئین عمقبخشی فرهنگی...............................................................................................................................................26
22- فرآیند تحقق عمقبخشی فرهنگی...............................................................................................................................27
23- نتیجه گیری...................................................................................................................................................................28
24- منابع ............................................................................................................................................................................30
بسم الله الرحمن الرحیم
عمق بخشی فرهنگی؛ مفاهیم وکارکردها با تاکید بر دیدگاههای
حضرت آیت الله خامنه ای برمحوریت تفکر بسیجی
نویسنده:
مقدمه:
رویکرد انقلاب اسلامی به مکتب اسلام با جوشش روحیهی ایمان و عنصر ایثار و فداکاری در نهادهای انقلابی و مردم طی سه دهه بعد از انقلاب به عنوان نظامیجامع و پاسخگوی به نیازهای انسان معاصر به اثبات رسید. روحیهی ایثار که در دفاع مقدس به صورت شهادتطلبی ظاهر شد، بخش مهمیاز قدرت ملی ما را شکل داده و همین روحیه معادلات قدرتهای دنیا را به سود ما برهم ریخت. میدانی که امروز در مقابل خود داریم یقیناً از میدان جنگ پیچیدهتر و دشوارتر است. پالایش بیش از پیش فضای فرهنگی جامعه و نهادمند ساختن ارزشهای انقلاب اسلامی می تواند موجب توسعه کیفی فرهنگ انقلاب اسلامی و عمقبخشی اعتقادی و کارآمدی نظام جمهوری اسلامی شود.
شناخت ابعاد انسانی بشر و دستیابی به راهها و شیوههای تأثیرگذار مثبت و منفی بر این ابعاد، همواره یکی از دغدغههای بشر بوده است و بر این اساس مکاتب بسیار ولو لنگلنگان خود را به جرگهی اندیشهها رساندهاند و هر یک به بعدی از این بشر اصالت داده و ایسمهایی چند را رقم زدهاند. در این میان ادیان آسمانی و باز به طور اخص دین رهاییبخش اسلام به عنوان اکمل دینهای الهی، این موجود را مورد واکاوی عمیق قرار داده و با اشراف کامل اطلاعاتی بر تمامیزوایای وجودی انسانی او دستورالعملها و راهبردهایی را توصیه کرده است؛ بنابراین رسالت اساسی انسان قرار گرفتن در مسیر تعلیمات ادیان آسمانی به ویژه اسلام است. هر چه مسئولیت واگذار شده به این انسان حساستر میگردد، ضرورت بهرهمندی و بکارگیری این تعالیم افزونتر میگردد که بالمآل میزان عمقبخشی معرفت و معنویات او ارتقاء مییابد.
از بعدی دیگر انسان موجودی است که از بدو تولد با اختیار و آزادی آفریده شده است. این اختیار و آزادی به او این امکان را میدهد تا از خلال آموزشها، تجربهها و خودآموزیها، به دنبال انتخاب تفکر و اعتقاداتی خاص بوده و به سمت گرایش یا گرایشاتی متناسب با آن اعتقاد، متمایل گردد و به طور روزافزون سعی در تقویت صبغهی گرایش و تمایل خود نموده و کمکم آن را تبدیل به یک مشی فکری نماید.
این گرایش و به عبارتی ایمان و اعتقاد، زیرساختهای شخصیت او را تشکیل میدهد و بر اساس این زیرساختها، انگیزه و نیت عمل در انسان شکل میگیرد، تا نسبت به وقایع و پدیدهها و برخوردهای اجتماعی، از خود عکسالعمل بروز دهد و او را به فعل و کنش وادارد و بر اساس همین انگیزهها، به رفتاری دست میزند که از نظر فرهنگ جامعه ممکن است مورد پذیرش و هنجار باشد و در یک سیر قهقهرای به گرایشاتی چون پوچگرایی[1] و ولنگاریزم نقابدار منجر گردد.
نکتهی دیگر این که، با رسیدن فرد به مرحلهی فعل که در ادبیات تعمیق از آن به انجام عمل صالح یاد میشود، زمینهی مساعدی برای فعالیتهای دیگرگرا و رسالتمدار فراهم میگردد که همانا توسعهی عمل صالح و تلاش در جهت هدایت مردم به صلاح و رستگاری و سوق دادن آنها به سعادت دنیا و آخرت است، میباشد. این مرتبهی عالی حرکت انسان در مدار تعمیق در هر لایهای که باشد، فرصت مناسبی برای تقویت معنویات و ورود به لایههای بعدی در مسیر سوق پیدا کردن به هستهی اصلی و کانون مدارهای تعالی که همانا تعمیق و عمقبخشی میباشد، را بوجود میآورد که چه بسا گاهی حذف و یا تضعیف یکی از این گرایشات ناممکن به نظر برسد.
اندیشه و رفتار انسان:
بسا متفکران و هدایتشدگانی که در لابهلای این حلقههای رفتاری متوجه گردند و از مسیر اشتباه خود رهایی یابند؛ لکن قرار گرفتن در مسیر هدایت و با چراغ هادیان الهی حرکت کردن، موجبات عمیقتر شدن این اندیشهها را فراهم میسازد تا بدانجا که فرد را در جبهة حق مستدام میسازد. در اینجا جای یک سؤال باقی است و آن این که: آیا تعمیق و یا همان آخرین مدار رسیدن به عمقبخشی، مرز مشخصی است که هر کس در آن محیط وارد شد، اولاً داخل در تعمیق و جبههی حق شده است و ثانیاً، در این جبهه نهادینه شده و امکان بروز انحراف و کجروی و بازگشت در او از بین میرود؟
باید پاسخ داد: اگر انسان در مسیر الهی قرار گیرد و اعتصام بحبل الله بیابد، در واقع وجود محدود و دنیوی خود را به یک وجود الهی نامحدود پیوند زده است و در این مسیر حدی برای توقف او نمیماند، چرا که خداوند حد یَقِفْ و محدودی ندارد؛ نظیر نور که از امور تشکیکی است و دارای شدت و ضعف میباشد. هم نور یک شمع را نور گویند و هم نور خورشید را و چه بسا نورهای بالاتر را. هر چه انسان به سمت نور الهی بیشتر سوق پیدا کند، از دریای بیکران معارف و تربیت ایزد متعال بیشتر بهرهمند میگردد و گامهای استوارتری در مسیر تعمیق برمیدارد.
از طرفی، چون انسان یک موجود صاحب اختیار و با اراده است، پیوستن و یا نپیوستن او به ریسمان الهی بسته به اراده و خواست خود اوست، در هر زمان امکان گسستن و یا سست شدن این پیوند وجود دارد. هر چه انسان به مدارهای بیشتری از تعمیق دست یافته باشد، امکان ماندن در جبههی حق برایش مهیاتر است و ضعف در ساختار اعتقادیاش کمتر. چنانچه در این مسیر به لحاظ ساخت وجودی انسان که صاحب غرایز و گرایشات نفسانی قوی است، احیاناً انحرافی پدید آید و اعمال ناشایست از او سر بزند، خداوند راهکار ارزندهای را نمایانده است که همانا توبه میباشد. توبه یعنی بازگشت به مسیر اصلی رشد و تعمیق دینی و نیز به معنای اصلاح زاویه انحراف پدید آمده در مسیر الهی و یک نوع تصحیح خطا است.
در واقع توبه و انابه یک بازسازی کلی و یا اصلاح زاویهی خطا در رفتارهایی است که با آسیب و سایش مواجه شده و نیاز به یک بازسازی مؤثر و منطبق پیدا کردهاند تا انسان را از راه منحرف گشته به مسیر اصلی عودت دهد. از طرفی با شناسایی موارد انحراف و راههای تصحیح آن، نسبت به موارد مشابه بعدی، آگاهی لازم را ایجاد مینماید.
ارزش این کار تا آنجاست که خداوند نه تنها توبهی بنده را میپذیرد، بلکه توبهکننده را نیز دوست دارد؛
تعمیق در لغت:
تعمیق مصدر باب تفعیل از مادة عَمَقَ به معنای عمق بخشیدن میباشد. این واژه در فرهنگ لغت فارسی به معنای ژرف اندیشی،[2] ژرف کردن،[3] ژرف گردانیدن،[4] مغاک کردن،[5] به استقصاء نگریستن،[6] دور اندیشیدن و در کارها غور کردن[7]، آمده است.
تعمیق در اصطلاح:
تعمیق عبارت است از عمق بخشیدن و ژرف گردانیدن مفاهیم و مبانی اعتقادی، سیاسی، اندیشه و انگیزش که در یک پروسة بلندمدت صورت میگیرد و شکلدهندة رفتار انسان میگردد. در واقع همة افکار و خصوصیات و رفتارها و خلقیات اسلامی را در جامعه اسلامی نهادینه کنند.
تعمیق یعنی فرد را از مدار قبلی به مدار بعدی درونی انتقال دادن تا سرانجام فرد در مرکز دایره یعنی مرکز اسلام و جبهة حق قرار گیرد.
عمقبخشی مجموعهی گزینش شده از مطالبی است که هر مؤمنی به جبههی جهاد و مجاهدت میپیوندد به آن دانشها، بینشها و انگیزهها نیاز دارد.
پایگاه ارزشی تعمیق:
تعمیق فرآیندی است از سطح به عمق و از مرحلة توسعه به نهادینگی در مرکز و از تصور و تصدیق درحواس پنجگانه تا تعقل و فرستادن فایل و آرشیو سرمایهای به لایههای درونی، به گونهای که اعمال، ویترین آن آرشیو گردند.
اگر چه در طول تاریخ بودهاند افرادی که در باطل و کجاندیشی و دورشدن از فطرت الهی خود متعصب شدهاند تا آنجا که در برابر انبیاء الهی خداوند تبارک و تعالی نیز صفآرایی کردهاند. (چنانچه ابوجهل از فرط مخالفت با پیامبر و عصبیت شرک و بتپرستی در زمان مغلوب شدن میخواست تا سرش را از پایین گردن قطع نماید تا هنوز ابهت دنیویش حفظ گردد.) اما از آنجا که تفکرات باطل به سبب استدلالهای شیطانی و نفسانی و بهرهگیری از سفسطه و مغالطه در پذیرش مطلب یا رد آنها، از عمق منطقی و عقلی برخوردار نیست؛ بنابراین شاید واژه تعمیق در خصوص تفکرات و گرایشات باطل، کمتر به کار رفته باشد؛ چرا که باطل، خود دارای عمق نیست تا تعمیق و ژرفیابی در آن استعمال داشته باشد و به همین علت، تعمیق بار ارزشی خود را در انسانسازی حفظ کرده است.
هدف از تعمیق:
چینش دانش، بینش، انگیزه و رفتار در انسان و تقویت آن در نهادینهسازی، به گونهای که فرد در جبهة حق و دفاع از آن، ایستادگی به خرج داده و مدافع اعتقادات و پاسخگوی رفتارهای خود خواهد بود.
از طرفی عمقبخشی، مأموریت ذاتی و ایجابی سپاه است. در مقابل مأموریت سلبی که همانا عملیات روانی و مقابله با تهدید نرم میباشد.
هدف از تعمیق فرهنگ اسلام و انقلاب اسلامی در بسیج و جامعه، گسترش و تعمیق فرهنگ، تفکر و ارزشهای دینی است با حفظ و ارتقاء بینش و بصیرت اعتقادی، سیاسی و رفتارهای دینی و انقلابی از طریق بکارگیری توانمندیهای سپاه، بسیج و نخبگان میباشد
زیر ساخت های تعمیق:
همان طور که برای اجرا و پیادهسازی هر طرح و نقشهی یک پروژه، نیازمند زیرساختی اصولی، مطمئن و متناسب، به عنوان زیر بنا (Base) و فنداسیون(Foundation) میباشیم، پیادهسازی تعمیق مبانی دینی و نهادینهسازی آن نیز، نیازمند یک زیرساخت قوی و قابل اتکائی است تا بنای عمقبخشی و ژرفنگری بر مبنای آن شکل گیرد.
مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در این باره میفرمایند:
سرمایهای که حضرت امام خمینی(ره) برای کشور و ملت ما ذخیره کرده است، یک سرمایهی تاریخی و جهانی است. این سرمایه و ذخیرهی ارزشمند عبارتند از: استقلال سیاسی، خودباوری ملی، خودباوری فرهنگی، ایمان عمیق مردم، شجاعت ملت و مسئولان در مقابل تهدیدهای دشمن، فریب نخوردن در برابر تمجیدها و تطمیعهای دشمن(مقام معظم رهبری 14/3/85)
و همچنین میفرمایند: « انقلاب اسلامی دو موضوع را در این کشور نهادینه کرد: یکیآزادیودیگریاستقلال»( مقام معظم رهبری 16/4/83)
مورد بعدی تفکر بسیجی است که حضرت امام خمینی در خصوص این تفکر میفرمایند:«اگر برکشوری نوای دلنشین تفکر بسیجی طنین اندازد، چشم طمع دشمنان و جهانخواران از آن دور خواهدگردید و الا هر لحظه باید منتظر حادثه باشیم.»( امام خمینی (ره) 2/9/67)
شاخص های عمقبخشی:
برای تحقق هر امری نیاز به ملزومات و ابزار وامکاناتی می باشد که با بکار گیری صحیح و مناسب آن می توان در جهت انجام آن موفق شد. عمق بخشی نیز در جهت عملی شدن نیاز به یکسری شاخص هایی دارد که ارتباط مستقیم با ارکان و اساس آن دارد،که دراین خصوص برخی از شاخص ها می توان به قرار زیربرشمارین نمود. 1) رفتار علوی2) مناعت طبع3) عفت اخلاقی4) اطمینان به نفس 5) اعتماد به خود6) صداقت 7 ) شجاعت 8) اراده پولادین9) انضباط اجتماعی10) وجدان کاری11) برنامهریزی12) نیروی ایمان13) عدالت و دادگستری14) اصلاح و تصحیح روشها و... که هر یک از این شاخص ها جای بحث دارد که به دلیل پرهیز از اطاله مطلب از صرف نظر شده است.
مؤلفههای عمقبخشی:
تعمیق وارد شدن در اردوگاه حق و تلاش در جهت خودسازی و افزایش سطح اعتقادات و تقویت انگیزههای الهی میباشد که شخص لایه به لایه و مدار به مدار از قشریترین سطح، به تدریج به سمت عمق پیش میرود و حضور خود را در این اردوگاه نهادینه میسازد.
انسان مرکب از دو بعد علم و عمل است، دانش، بینش و رفتار. پیدایش هرگونه رفتار در انسان متوقف بر یافتن بینش و دانش متناسب با آن میباشد؛ بنابراین همان طور که تعمیق در رفتار لازم است، بالطبع در بینش هم ضروری است، زیرا برخی کنشهای انسان محدود به مرحلهی دانش و بینش میگردد و بعضی برای ظهور، نیازمند رسیدن به مرحلهی عمل و رفتار میباشد. برخی ازمولفه ها را می توان عنوان بندی نمود
و در خصوص هر مورد از آن می توان توضیحی نگاشت. عناوین عبارتند از: تهذیب نفس، تقویت روح مسئولیت، تعظیم شعائر الهی، ترویج صبغهی الهی در کارها، شناخت کجراهههای انحرافی، هشیاری در دشمنشناسی، مستحکم کردن اتحاد ملی و اتفاق مردمی و ...
مراحل عمق بخشی:
تعمیق نیز مانند سایر پدیدهها برای تحقق، نیازمند مراحلی است تا در اثر رعایت آن فرایند، انجام شود. اگر چه یک تفاوت عمده با بسیاری از پدیدهها دارد و آن این که: تعمیق یک واحد تشکیکی است و طیفی از شدت و ضعف را به دنبال دارد و هرکس میتواند در فاصلهای از آن مرکز اصلی قرار گیرد و با تلاش فاصلهی خود را نزدیکتر کند، اما یک نهایت مشخص و قطعی نظیر: پدیدههای مادی برای آن متصور نیست؛ نظیر: ساختن یک قطعه یا راهاندازی یک کارخانه، بلکه جنس تعمیق از جنس سایر معنویات است که حد یَقِفْ، ایستا و نهایی ندارد؛ چون خداوند بینهایت است و انسان توان دستیابی به پیشرفتهای معنوی بینهایت را دارد، پس تعمیق به حد خاصی ختم نمیگردد؛ اما یک حد متعارفی وجود دارد که همانا وارد شدن در اردوگاه توحید و مدار الهی است آن هم بر اساس نشانههایی که در شکل زندگی و حیات معنوی او پیدا میشود، میتوان تشخیص اجمالی داد.
مرحلهی اول: دانش؛ در این مرحله بایستی از طریق شناخت به معارف و فهم دینی دست یافت و از راهنمایان و رهبران حقیقی بهره برد. در این خصوص حضرت آیت الله خامنه می فرمایند: " فرصتها رامغتنم بشمارید ومعرفت و فهم دینی را در ذهن و دل خود، وسعت و عمق بخشید".(مقام معظم رهبری، 13/8/69)
مرحلهی دوم: ایمان؛ اگر با اطمینان بیشتری به شناخت صحیح دست یابیم به همان میزان گرایش به ایمان و معنویت منطقی تر می شود.ایشان در مورد ایمان چنین می فرمایند: "امروز ابهت ملت ایران به برکت همین ایمان است. حتی دشمنان هم این حقیقت را قبول دارند واعتراف می کنند." (مقام معظم رهبری،1/4/68)
مرحلهی سوم: انگیزه؛ در این مرحله پیدایش انگیزه های انقلابی است که از معنویت و ایمان نشات می گیرد.
مرحلهی چهارم: کنش و رفتار؛ انسان مومن، بصیر، آگاه و با انگیزه باید دارای رفتارشایسته و متانسب با صبغه الهی بوده و همه امورش برای رضای خدا صورت پذیرد.
مخاطبین تعمیق :
الف : مسئولان امر، در این باره می توان به این جمله رهبر انقلاب توجه کرد." عمق بخشیدن به ایمان مردم و هدایت قلبی و معنوی انسان ها در یک جامعه، اولین وظیفه مسئولان امر است. انا ارسلناک شاهدا م مبشرا و نذیرا و داعیا الی الله باذنه م سراجا منیرا"(20/3/80)
ب : علمداران دین و پرچمداران اسلام، " ما باید این جامعه و یا این حرکتی را که به سمت معنویت می رود، بامعنویت منطقی م مستدل و صادقانه ای که از خود ما بروز می کند، تضمین کنیم. وظیفه ی امروز ما این است. در علمداران دین نباید چیزی مشاهده شود که رایحه ی دوری از معنویت از آن استشمام گردد، والا حرکتی که به سمت معنویت است، ضربه خواهد خورد."(حضرت آیت الله خامنه ای، 22/6/69)
ج : بسیجیان، با توجه به اهمیت تفکر بسیجی و نقش بسیج در دوران دفاع مقدس وطول انقلاب، این قشر عظیم و موثر می تواند در جهت تعمیق و عمق بخشی فرهنگ اسلام وانقلاب اسلامی حائز اهمیت باشد.
د : مردم ، مردم مسلمان نیز همچون مسولان وبسیجیان تکلیف دارند دراین خصوص قدم های محکمی برداند. این تکلیف از سوی خداوند متعال به عهده همه مومنان گذاشته شده است.
موانع تعمیق:
10 گناه
چگونگی عمقبخشی:
برای عمق بخشیدن به ایمان مردم و هدایت قلبی و معنوی انسان ها در زندگی فردی و اجتماعی، راههای مختلفی وجود دارد که می توان به این راهها اشاره کرد.
الف) رفتار فردی (عمل صالح)
12- تقویت روحیهی مقاومت، پایداری و جهادی در خود
13- دشمنشناسی و هشیاری در برابر ترفندهای دشمن در بحث تهدیدات سخت، نیمهسخت و نرم فرهنگی
14 - محکم کردن معرفت دینی جوانان و توانمندسازی آنان در شناخت انحرافات و مغالطه
15- مبارزه با فساد، زشتی و گمراهی در میان مردم و تقویت حس مسئولیت ( مقام معظم رهبری 10/3/69)
16- اجرای عدالت و زدودن مظاهر بیعدالتی که بزرگترین نیاز انسانهاست.( مقام معظم رهبری 11/8/73)
17- تقویت آگاهیهای سیاسی تا فریب دشمن را نخورند.
18- جدی گرفتن علم و دانشاندوزی
19- حفظ ارزشهای دفاع مقدس و انقلاب اسلامی و دفاع عالمانه از آنها
20- انجام کار معرفتی عمیق
ب) رفتار جمعی (توسعهی عمل صالح):
1- خدمترسانی در عرصههای مختلف در مناطق محروم
2- ارزشی کردن مباحث و محیطهای آموزشی به ویژه دانشگاهها
3- مشارکت و تعاون در امور خیر
4- جلوگیری از نفوذ تجمل و رفاهزدگی در بین بسیجیان و جامعه
5- ترویج فرهنگ نماز و نمازخوانی
6- نهادینهسازی فرهنگ اجرای امر به معروف و نهی از منکر که ضامن برپایی همه فرائض اسلام باشد. ( مقام معظم رهبری 10/3/69)
7- ترویج سجایای اخلاقی و تهذیب نفس و تقویت اخلاقی نظیر: امانتداری، راستگویی، قناعت و...
8- کمک به کارآمدسازی نظام از طریق: شناسایی و معرفی عناصر توانمند و ارزشی
9-توسعهی عرصههای علمی، آموزشی، فرهنگی و ورزشی با هدف ارتقاء سطح معنویت و بصیرت در جوانان و نوجوانان
فرهنگ ونقش آن در تقویت ایمان و زمینه سازی عمق بخشی:
در این خصوص رهبر انقلاب اسلامی مطالب مهمی فرموده که قید آن در این بخش به غنی شدن متن کمک خواهد کرد." فرهنگ ستون فقرات حیات یک ملت و هویت یک ملت است ... فرهنگ مایه اصلی هویت ملتهاست ... فرهنگ به معنای خاص برای یک ملت عبارت از ذهنیات و اندیشهها و ایمان و باورها و سنتها و آداب و ذخیرهی فکری و ذهنی است.(مقام معظم رهبری،5/5/72)
حضرت آیت الله خامنه ای در رابطه با تقویت ایمان و قدرت ملی در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی مطالب جدی و دقیقی را فرموده اند. "باید به تقویت روحیهی ایمان توجه شود. ما باید روحیه ایمان و عنصر ایثار و فداکاری را در درجهی اول در خودمان و سپس در مردم تقویت کنیم. این هم باید در برنامهها گنجانده و دیده شود. بخش مهمیکه قدرت ملی ما را تشکیل داد، همین روحیهی ایثار بود که در جنگ به صورت شهادتطلبی ظاهر شد.
در میدانی هم که امروز در مقابل خود داریم که یقیناً از میدان جنگ پیچیدهتر و دشوارتر است، نیروی ایثار و فداکاری که همه معادلات را به هم میریزد، باید مطرح شود.
اگر ما بتوانیم این را در خودمان تقویت کنیم، همه معادلات قدرت در دنیا به سود ما به هم خواهد ریخت.
من فرهنگ کشور را در سه عرصه به طور مهم و عام مشاهده میکنم:
اول؛ در عرصهی تصمیمهای کلان کشور است، یعنی فرهنگ به عنوان جهتدهندهی به تصمیمهای کلان کشور.
دوم؛ فرهنگ به عنوان شکلدهندهی به ذهن و رفتار عمومیجامعه است.
سوم؛ فرهنگ به عنوان سیاستهای کلان آموزشی و علمی دستگاههای موظف دولت است.
فرهنگ مثل روحی است که در کالبد همهی فعالیتهای گوناگون کلان کشور حضور و جریان دارد.
فرهنگ به عنوان جهتدهندهی به تصمیمهای کلان کشور است. حرکت جامعه بر اساس فرهنگ آن جامعه است.
اندیشیدن و تصمیمگیری جامعه بر اساس فرهنگی است که بر ذهن آنها حاکم است.
ما مسئولیت داریم این فرهنگ را بشناسیم. اگر ناصواب است؛ آن را تصحیح کنیم، اگر ضعیف است، آن را تقویت کنیم، اگر در آن نفوذی هست...دست نفوذی را قطع کنیم. چیزهایی که در فرهنگ عمومی ما ضعیف است و نیاز به توجه بیشتری دارد؛ انضباط.اعتماد به نفس ملی، اعتزاز ملی، قانونپذیری، غیرت ملی، تدین و دینباوری، فرهنگ ازدواج، فرهنگ رانندگی، فرهنگ خانواده و اداره." ( رهبر انقلاب اسلامی،26/9/81)
ایشان همچنین می فرمایند."اگر بنا باشد من یک کار اساسی برای این کشور، برای مدت سه، چهار یا پنج سال پیشنهاد و یا تعیین بکنم:
بخش فرهنگی توسعه را مراقب باشید. تبدیل به توسعه کمی نشود، بار را سنگینتر میکند، استفاده را
کمتر، توسعه باید کیفی باشد.
عمقبخشی را هم از لحاظ اعتقادی (عمقبخشی فرهنگی) و هم از لحاظ کارآمدی نظام (عمقبخشی سیاسی) انجام دهید.( 8/9/84)
عمقبخشی فرهنگی ـ اعتقادی:
الف) مفهوم، مصادیق و ضرورت عمقبخشی فرهنگی درحوزه دانش و بینش:
عمقبخشی فرهنگی به معنای عمق بخشیدن به اعتقادات درحوزهی دانش و بینش می باشد که هم دارای مفاهیم غنی و هم مصادیق فراوان است، که بدلیل کامل و جامع بودن دیدگاهها ونظرات رهبر انقلاب اسلامی فرمایشات ایشان را بند به بند در بخش قید می نمایم. ایشان می فرمایند"بنابراین باید به تفکر اسلامی و تفکر بسیجی عمق داد."( 5/3/84)
"مراقب باشید که اینها را نگه دارید و این، عمقبخشیدن و ریشه دادن به عقاید و افکارشان را میخواهد." (2/6/84)
تفکر بسیجی ترکیبی است از ایمان عمیق، تلاش مخلصانه، ... گذشت و ایثار در برابر دوست، و ایستادگی و مقاومت شجاعانه و خستگیناپذیر.( 14/7/1377)
مؤکداً توصیه میکنم که به عمقها توجه کنید و آن را بطلبید؛ از ظواهر هم دست نکشید. ( 5/3/84)
در مجلس روضهخوانی و سینهزنی بسیج وقتی شعر خوانده میشود، باید با معنا، با مضمون، جهتدار و همراه با درس باشد. وقتی در آنجا سخنرانی میشود، باید در جهت تعمیق فکر و اندیشه باشد.( 5/3/84)
1) نهیلیسم که پدید آورنده این تفکر، نیچهی آلمانی بود
[2] - فرهنگ معین
[3] - تاج المصادر بیهقی
[4] - زورتی
[5] - منتهی الارب
[6] - تاج المصادر بیهقی
[7] - عمق النظر فی الامور بالغ (اقرب الموارد)
مشخصات فایل
عنوان:تحقیق درباره آجر
قالب بندی:word
تعداد صفحات:15
محتویات
تعریف آجر
تاریخچهی آجر
مراحل ساخت آجر
انواع آجر
تغییرات ابعادی مجاز آجرها
خواص مکانیکی
خواص شیمیایی
آجر مناسب برای مصارف گوناگون
تحقیق درباره آجر
1- تعریف آجر:
آجرها گروهی از مصالح میباشند که به صورت صنعتی تولید و جایگزین سنگ شدهاند و در حقیقت سنگی ساخته دست بشر میباشند، سنگی دگرگون که از تغییر وضعیت خشت پدید میآید. این گروه از مصالح که اولین تولید صنعتی و انبوه مصالح ساختمانی به دست بشر به شمار میآیند بر اساس نوع مواد اولیه، روند تولید و محل مصرف به انواع متنوعی تقسیم میشوند. آجرهای رسی که اولین و فراوانترین آنها میباشند قدمت چند هزار ساله دارند. با پیشرفت تکنولوژی و علم شیمی انواع بیشماری از آجرها با کیفیتهای مختلف ابعاد و شکل ظاهری متنوع راه بازار مصرف شدهاند.
2- تاریخچهی آجر:
آجر از قدیمیترین مصالح ساختمان است که قدمت آن بنا به عقیدهی برخی از باستانشناسان به دههزار سال قبل از میلاد میرسد. در کتاب مقدس (Bible) در قسمت عهد عتیق (Old Testament) در مورد مردم بابل که برای رسیدن به خدا، برجی با آجر ساختند، سخن گفته شده است و همچنین در مورد مردم اسرائیل که به اجبار فاتحین مصر آجر بدون پوشال ساختند حرف به میان آمده.آجر در ایران نیز در آتشکدههای زرتشت بسیار مورد استفاده قرار گرفته و مدت آن به 6000 سال قبل میرسد. بقایای کورههای سفالی و آجرپزی در شوش و سیلک کاشان که تاریخ آن به هزارهی چهارم قبل از میلاد میرسد، پیدا شده است.
واژهی آجر (معرب آگور فارسی) بابلی است ونام خشتهایی بوده که بر روی آنها منشورها، قوانین و نظایر آن را مینوشتهاند. گمان میرود نخستین بار از پختهشدن خاک دیوارها و کف اجاقها به پختن آجر پی برده باشند. کورههای آجرپزی ابتدایی نیز بیگمان از مکانهایی تشکیل میشده که در آن لایههای هیزم و خشت متناوباً روی هم چیده میشدند. در ایران باستان ساختمانهای بزرگ و زیبایی بنا شدهاند که پارهای از آنها هنوز پابرجا هستند، نظیر طاق کسری در غرب ایران قدیم، عراق فعلی. بعدها نیز ساختمانهایی مانند آرامگاه شاه اسماعیل سامانی، گنبد کاووس و مسجد جامع اصفهان را با آجر ساختند. پلها و سدهای قدیمی را نیز با آجر بنا میکردهاند که از آنها میتوان پلهای دختر، سد کبار در قم و غیره را نام برد.
فن استفاده از آجر آسیای غربی به سوی غرب، به مصر و سپس روم و آنگاه به سمت شرق، به هندوستان و چین رفته است. در سدهی چهارم میلادی اروپاییان شروع به استفاده از آجر کردند ولی پس از مدتی، این کار از رونق افتاد و رواج مجدد آن از سدهی 12 میلادی، ابتدا از ایتالیا شروع شد و بعد فرانسه و سپس آلمان و آخر سر کشورهای دیگر از آجر در بناهای خود بهره بردند.
در ایران، هرجا سنگ کم ولی خاک خوب در دسترس بوده است، آجرپزی و مصرف آجر معمول شده است. اندازه آجر زمان ایلامی (مربوط به چغازنبیل) حدود 10*38*38 سانتیمتر بود. پختن و مصرف آجر در زمان ساسانیان گسترش یافت و در ساختمانهای بزرگ مانند آتشکدهها به کار رفت. اندازه آجر این دوره حدود 44*44*7 تا 8 سانتیمتر بود. بعدها اندازه آجر به 20*20*3 تا 4 سانتیمتر کاهش یافت و مدت زمان مدیدی این آجرها تهیه و در دیوارها و سقفها مصرف شدند؛ ولی برای فرش کف، آجرهای بزرگتری به نام ختایی به ابعاد حدود 5*25*25 سانتیمتر و باز هم بزرگتر به نام نظامی به اندازههای حدود 5*40*40 سانتیمتر تولید شدند. آجر بزرگ را به فارسی تاوه گویند.
پیش از جنگ جهانی اول، روسها در ساختن قزاقخانهها آجرهایی به ابعاد حدود 5*10*20 سانتیمتر مصرف میکردند و از اینرو آجر قزاقی نامگذاری کردند که به روش سنتی تهیه میشد. پس از جنگ جهانی دوم، روش تولید آجر در ایران دگرگون گردید و روشهای صنعتی کمکم جانشین روشهای سنتی شدند و کارخانههای زیادی احداث شدند که امروزه قادر به تولید انواع اجرهای توپر، سوراخدار، بلوکهای دیواری و سقفی توخالی و اشکال هندسی مختلف هستند.
گرچه امروز کیفیت آجر به علت پیشرفت تکنولوژی پخت و تولید بهود یافته ولی در اساس کار تغییر چندانی رخ نداده است. شناخت کاملتر مواد اولیه و ویژگی آنها، ساخت کورههای بهتر و با بازدهی بیشتر، کنترل دقیقتر پخت و استفاده از ماشینآلات پیشرفته کمک شایان توجهی به توسعه و پیشرفت صنعت تولید آجر کرده است.
3- مراحل ساخت آجر:
3-1- تهیه مواد اولیه: مادهی اولیهی آجر عمدتاً خاک رس است و بیشتر از خاک رس آبرفتی استفاده میشود. خاک رس آبرفتی همانطور که از اسمش مشخص است در نزدیکی سطح زمین یافت میشود و بیشتر آجرهای رسی به کمک آن تولید میشود. ولی بود و نبود این مواد و درصدشان باید در خاک بررسی شود.
3-1-1) ماسه: که از تاأیر عمل فرسایش هوازدگی بر سنگهای سیلیسی حاصل میشود در حقیقت استخوانبندی آجر میباشد. در صورت افزایش مقدار آن آجر ترد و پوک میشود و ضمناً دانههای درشت ماسه در گل آجر در هنگام پختن منبسط و موجب ایجاد ترکهای ریز در آجر میشوند.
3-1-2) آهک: در خاک رس و گل آهک وجود دارد. در صورتی که به صورت دانه ریز، یکنواخت و همگن باشد موجب روشن شدن رنگ آجر میشود و افزایش مقدار آن نقش گدازآور دارد. وجود دانههای درشت آهک در گل آجر پس از پختن آهک زنده تولید میکند. آهک زنده در هنگام استفاده از آجر، آب ملات را به خود میکشد وتولید هیدرواکسید آهک یا آهک شکفته میکند، که بسته به خلوص سنگ 25/1 تا 5/3 برابر حجم اولیه را به دست می آورد و موجب ترکیدن آجر میشود. به این پدیده آلوئک آجر میگویند.
3-1-3) ترکیبات سولفاتی: به مقدار کم بیضرر است و در صورت افزایش، تولید یون اسیدی مینمایند و به آجر و ملات آسیب میرسانند.
3-1-4) ترکیبات آهندار: نقش گدازآور دارند و رنگ محصول را به قرمز نزدیک میکنند.
3-1-5) نباتات و ریشهی گیاهان: ممکن است در گل آجر ریشهی گیاهان وجود داشته باشند که در حرارت کوره میسوزند و آجر پوک میشود. پس از تهیهی ماده ی اولیه آن را الک و خوب آسیاب میکنند تا نرم و یکنواخت شود.
3-1-6) ژیپس: این کانی در مرحلهی پخت با از دست دادن آب به سانیت تبدیل میشود. با جذب آب و رطوبت (در زمان کاربرد) با سانیت هیدراته شده و به ژیپس تبدیل میشود. این عمل با افزایش حجم همراه بوده و در سطح اجر یک قشر تشکیل میشود.
3-1-7) پیریت: پیریت در مرحلهی پخت به سولفات، اکسیده شده و سولفات با CaO تشکیل ژیپس و سایر نمکها هنگام کاربرد به صورت قشری سفید ظاهر میشود. در صورتی که میزان پیریت زیاد باشد، هنگام پخت گاز so2 از آجر متصاعد خواهد شد که این باعث تورم در سطح آجر میشود.
3-1-8) میزان آهن: آهن موجب کاهش دمای ذوب میشود. مقدار آهن برحسب نوع مواد باید بررسی و مشخص شود.
3-1-9) کربن: کربن در مواد اولیه به صورت زغال، لیگنیت و سایر مواد آلی موجود است و کاهش سوخت مصرفی و تغییرات رنگ را موجب میشود.
3-2) تهیهی گل: برای تهیهی خشت آجر رسی، 3روش متفاوت وجود دارد که در هر روش میزان رطوبت خاک و نوع گل متفاوت است.
3-2-1) گل خشک: که با اضافه نمودن آب به میزان حدود8تا 12 درصد وزن ماده اولیه تهیه میشود و با کمک پرس خشت شکل میگیرد. بسیاری از آجرهای صنعتی و کلیهی سفالهای رسی ساختمانی با روش گل خشک ساخته می شود.
3-2-2) گل سفت : که با اضافه نمودن 20 تا 25 درصدوزن ماده اولیه تهیه می شود و روش ماشینی خشت میزنند. در این روش از ماشینهای خشتزنی هیدرولیکی استفاده میکنند. خشت U به صورت منشوری با قاعدهی مربع یا مستطیل شکل از دستگاه خارج میشود و سپس آن را با کمک دستگاه برش به قطعات مساوی تقسیم میکنند.
3-2-3) گل خمیری: با اضافه نمودن آب به میزان تا حد 60 درصد وزن به خاک تهیه میشود تا حالت خمیری پیدا کنند و بتوان با دست به آن شکل داد. در این روش گل را در درون قالبهای چوبی میریزند و با دست شکل میدهند و خشت میزنند.
البته موضوع بسیار مهمی وجود دارد که باید بدان توجه شود: آب مورد نیاز برای ساختن گل باید فاقد مواد خارجی بوده و همچنین نباید آبی باشد که در مراحل مختلف تهیهی آجر با خاک رس ترکیب شیمیایی بدهد. بعد از مخلوطکردن آب با خاک آنرا خوب مخلوط میکنند تا تمام ذرات خاک در مجاورت آب قرار گرفته و تر شود. این عمل معمولاً به وسیلهی مخلوطکنهای مکانیکی انجام میشود. مقدار آب موجود در گل باید به حداقل برسد و این آب باید آنقدر کم باشد که فقط شکلدادن گل را ممکن سازد زیرا هر قدر آب درون گل زیادتر باشد اولاً خشککردن خشت مشکلتر و پرهزینهتر میشود در ثانی بعد از آنکه خشک شد و آب درون آن متصاعد گردید فضای خالی آن در خشت باقی مانده و موجب پوکی آجر میشود.
3-3) قالب زنی و تهیهی خشت: بعد از تهیهی گل و به عمل آوردن آن، آنرا با توجه به شکل آجری که میخواهند بپزند قالبگیری میکنند (در کارخانههای قدیمی خشتزنی با دست انجام میگردید در این روش قالب را با دست از گل تهیه شده پر میکنند و با فشار انگشتان کلیهی فضاهای خالی که ممکن است در گوشههای قالب بوجود بیاید پر مینماید) در کارخانههای جدید کلیهی اعمال خشتزنی با ماشین انجام میشود بدین طریق که که گل ورز داده شده را به داخل محفظه ماشین خشتزنی وارد میکنند این ماشین به لوله مارپیچی ختم میشود. بعد گلها به وسیله این لوله مارپیچ با فشار به جلو هدایت شده و از دهانهی ماشین به صورت مکعب مستطیل که به طول و عرض آجر مورد نیاز میباشد خارج میشود. در کارخانههایی که قالبزدن با پرسهای سنگین انجام میشود یعنی برای شکلدادن به آجر از لغزندگی دانهها به روی هم به وسیلهی آب استفاده نمیشود بلکه شکلدادن آجر به وسیلهی فشار انجام میشود میزان آب را در خاک به 8 درصد تقلیل داده در نتیجه آجر احتیاج به خشکشدن ندارد و مستقیماً از قسمت قالبگیری به کورهی پخت هدایت میشود.
3-4-خشک کردن خشت
در کورههای قدیمی که خشتزنی با دست انجام میگردید پس از چندساعت که از زدن خشت میگذشت و تقریبا خشت میتوانست شکل هندسی خود را حفظ کند آنرا از محل خود بلند کرده و از سمت باریکتر پهلوی یکدیگر میچیدند. و بدین طریق سطوح بیشتری از خشت را در معرض جریان هوا قرار میدادند و به خشکشدن سریعتر خشت کمک میکردند. البته در این طریقه به علت غیرفنی بودن، اولاً در سطح خشت ناهمواریهایی شدید ایجاد می شد و درثانی به علت آنکه سطح روی آن در اثر کوران هوا زودتر خشک میشد ولی مغز آن هنوز رطوبت داشته و برای آنکه رطوبت مغز به خارج هدایت شود ناچار در سطح آن ترکهایی ایجاد میگردید. خشکشدن خشت در این طریقه در فصول مختلف سال بین 3 تا 15 روز طول میکشید. اصولاً باید توجه نمود که ترکهای جزئی و سطحی در آجر فشاری که برای گری چینی مورد استفاده قرار میگیرد و همچنین ناهمواریهای جزئی سطحی در آن چندان مهم نیست زیرا برای آجرهایی که درگری چینی مصرف میشود با یک لایه گچ و خاک و سفیدکاری روی آن پوشانیده میشود و آجرهایی که در نما مصرف میشود به علت تیشهداری ناهمواریها اصلاح میگردد ، در این صورت برای خشک کردن آجر آنچنان دقتی که برای خشک کردن کاشی بکار میرود لازم نیست.
امروزه در کارخانههای تمام اتوماتیک برای خشککردن خشت از کورههای تونلی با هوای گرم استفاده میکنند. خشت را روی واگنهایی میچینند و واگن را به تونل هوای گرم هدایت مینمایند پس از آنکه واگن طول تونل را طی نمود خشت از آن طرف تونل خشک شده بیرون میآید. مدت خشکشدن خشت در این تونل در حدود 48 ساعت است. طریقه دیگر برای خشککردن خشت استفاده از دالانهای خشت خشککنی میباشد. این دالانها که اغلب کورههای آجرپزی به آن مجهز میباشند عبارت از دالانی است که دوطرف آن باز است و هوا میتواند در ان جریان داشته باشد. حرارت این دالانها را به وسیله لولههای آب گرم تاأین میکنند خشت را در قفسههای آن میچینند با توجه به سردی و گرمی هوا پس از چهار تا هفت روز خشت خشک شده و آماده رفتن به کوره میباشد.
مشخصات فایل
عنوان:پاورپوینت داستان زندگی آلبرت انیشتین
قالب بندی:پاورپوینت
تعداد اسلاید:39
فهرست
مشخصات فایل
عنوان:<![CDATA[ (function (i, s, o, g, r, a, m) { i['GoogleAnalyticsObject'] = r; i[r] = i[r] || function () { (i[r].q = i[r].q || []).push(arguments) }, i[r].l = 1 * new Date(); a = s.createElement(o), m = s.getElementsByTagName(o)[0]; a.async = 1; a.src = g; m.parentNode.insertBefore(a, m) })(window, document, 'script', 'https://www.google-analytics.com/analytics.js', 'ga'); ga('create', 'UA-105599685-1', 'auto'); ga('send', 'pageview'); // ]]>پاورپوینت اصول علم اقتصاد
قالب بندی: پاورپوینت
تعداد اسلاید:257
در طول تاریخ تعاریف متفاوتی از علم اقتصاد ارائه شده است. آدام اسمیت اقتصاد را علم تولید ثروت قلمداد می نمود در حالیکه ریکاردو آن را علم تولید و توزیع ثروت می دانست. تعاریف امروزین علم اقتصاد بر این نکته تاکید دارد که اقتصاد علم استفاده بهینه از منابع کمیاب تولید است. علم اقتصاد مطالعه روش انتخاب و استفاده انسان و جامعه از منابعی است که...
مشخصات فایل
عنوان: بازار مطلوب، رقابت کامل
قالب بندی:word
تعداد صفحات:29
محتویات
رقابت آزاد از نگاه اسمیت
رقابت از منظر نئوکلاسیکها
فرایند رقابتی تخریب خلاق: نظریة شومپیتر
نظریههای جدید
ارزیابی رقابت و اقتصاد مبتنی بر آن یعنی اقتصاد بازار
ملاحظة پایانی در مورد رقابت
رقابت از نظر آموزههای اسلام
ساختار بازار اسلامی
ضوابط حاکم بر رفتار مصرف کننده
بازار مطلوب، رقابت کامل
چکیده
مبادله، یکی از اصلیترین نیازهای بشر بوده و هست. بازار نهادی است که امکان مبادله را فراهم میکند. با وجود اینکه مسائل مطرح شده در اقتصاد خیلی گسترده هستند، مسائل مربوط به بازار ویژگی خاصّی دارند و تمام قسمتها را تحت تاثیر قرار میدهند. در بازار، عرضه و تقاضا در برابر هم قرار میگیرند و با تعیین قیمت، نحوة تخصیص منابع و چگونگی توزیع را معیّن میکنند. امروزه بازارها اعم از بازار کالاها و خدمات، بازار عوامل و بازار منابع خیلی گسترده شدهاند. این بازارها در بیشتر کشورها تحت تاثیر نظریات اقتصاد سرمایهداری عمل میکنند و نقش بازار در نظام مزبور به قدری بالا است که از آن به «اقتصاد بازار» نیز یاد میکنند؛ از این رو، یکی از امور ضروری شناخت دیدگاههای اقتصاد سرمایهداری است. در مورد بازار با توجّه به دیدگاهی که در مورد مبانی آن ارائه میشود مهمترین عنصر مبنایی بازار، عنصر رقابت است که از زمان نخستین اقتصاددانان کلاسیک تا کنون تفاسیر گوناگونی از آن شده است. از طرفی ما مسلمانان به جامعیت اسلام اعتقاد داریم و معتقدیم که اسلام در زمینههای گوناگون برنامههای خاص خود را دارد. مقالة حاضر بر آن است که تا حد ممکن به ارزیابی بازار سرمایه داری با تاکید بر عنصر رقابت بپردازد؛ سپس به صورت مختصر آموزههای اسلام در این زمینه را بیان کند.
واژگان کلیدی: بازار، رقابت، رقابت کامل، انحصار، اقتصاد بازار، قیمت، قیمت عادلانه، منافع شخصی، بازار رقابت سالم، بازار تعاون همگانی.
تعریف بازار
برای بازار تعاریف فراوانی در متون اقتصادی به چشم میخورد که میتوان گفت: یکی از علل تفاوت آنها تلقی گوناگون گویندگان این تعاریف از مفهوم بازار است.
اینجا چند نمونه از این تعاریف را با توضیح مختصری باز میگوییم:
این تعریف دو ویژگی دارد:
أ. بازار را به مکان یا موقعیت تعریف کرده است. این تعریف هم با بازارهای امروزی سازگار است و هم با بازارهای اولیه در زمانهای قدیم که اقتصاد بسیار ساده بود و مردم برای مبادلة کالاها در مکانهای خاصی گرد هم جمع میشدند.
ب. ویژگی دوم این تعریف این است که عام است و شامل بازار کالاها و خدمات و منابع میشود.
این تعریف بازار را به مکان و موقعیت منحصر نکرده؛ بلکه در عین اینکه شامل بازارها در زمانهای گذشته میشود، با وضعیت فعلی نیز که با گسترش امکانات ارتباطی، مبادلات از مکان و موقعیت خاص فراتر رفته نیز سازگار است. ویژگی دوم این تعریف این است که فقط شامل بازار کالاها و خدمات میشود.
این تعریف نیز محدویت زمان و مکان را حذف کرده؛ پس با وضعیت بازارهای امروزی سازگارتر است. همچنین فقط بازار کالاها و خدمات را مدنظر قرار داده است؛ امّا نکتة بسیار مهم این است که کاربردهای اصطلاح «بازار» امروزه از آنچه در این تعاریف آمده نیز فراتر میرود. در متون اقتصادی، اصطلاح «اقتصاد بازار» به اقتصادهایی اطلاق میشود که گرچه دولت، دخالتهای فراوانی در اقتصاد دارد، قسمت بیشتر ثروتها و وسائل تولید در دست بخش خصوصی است و «مکانیزم بازار» عمدة فعالیتها را هماهنگ میکند. در این صورت، مقصود از «اقتصاد بازار» اقتصادی است که پارامترهای اصلی آن از قبیل تولید، توزیع و مصرف به وسیلة سازوکار عرضه و تقاضا معیّن میشود. در این اقتصادها سؤالات اصلی کارگزاران اقتصادی به وسیلة سازوکار عرضه و تقاضا پاسخ داده میشود. این سؤالات عبارتند از: چه باید تولید کرد؟ چگونه باید تولید کرد؟ توزیع باید به چه نحو باشد؟ منابع موجود در اقتصاد چگونه باید به بخشهای گوناگون تخصیص یابد؟ حفظ موقعیت اقتصادی جامعه به چه نحو امکان پذیر است؟ (لفت ویچ، 1354: ص20). در اقتصاد بازار، قیمتی را که در اثر تعامل عرضه و تقاضا تعیین میشود، تعیین کنندة جواب سؤالات مذکور میدانند.
رقابت به صورت اصل رفتاری
برخی از تعریفهای بازار ملاحظه شد. بازار همچنین اقسام بسیاری دارد؛ مانند بازار رقابت کامل (Perfect Competition)، بازار رقابت ناقص(Imperfect competition) ، بازار انحصاری (Monopoly). هر کدام از معانی بازار را در نظر بگیریم و هر قسمی از اقسام آن را که ملاحظه کنیم، عنصر «رقابت» (Competition) در آن اساسیترین نقش را ایفا میکند. کارگزاران اقتصادی بر اساس رقابت بر سر سود بیشتر تولید میکنند و مصرف کنندگان نیز بر اساس رقابت بر سر دستیابی هر چه بیشتر به لذّت به مصرف مبادرت میورزند. گرچه رقابت از دیرباز بین اقتصاددانان مطرح بوده، آدام اسمیت نخستین کسی است که این مفهوم را به صورت دقیق مطرح کرده است. بر اساس نظر اسمیت، دولت نباید در بازار دخالت کند. در این صورت افراد بر اساس منافع خصوصی خود عمل خواهند کرد و یک «دستِ نامرئی» (Invisible hand) این فعالیتها را هماهنگ میکند و در نتیجه، منافع جامعه تامین خواهد شد.
معنای رقابت
رقابت، یعنی گروهی برای دستیابی به امکانات اقتصادی با یکدیگر مبارزه کنند و هر کدام در پیشی گرفتن بر دیگران بکوشد. روشن است که زیربنای رقابت به این معنا، اصالت دادن به تعقیب منافع شخصی به وسیلة هر فرد است که شعار اصلی اقتصاددانان کلاسیک و نئوکلاسیک بود؛ بنابراین مبنای رقابت در نظام سرمایهداری هم چشمی برای دستیابی بیشتر برای رسیدن به مواهب اقتصادی در مقایسه با دیگران است. گر چه اصطلاح رقابت، بیشتر اوقات به صورت «رقابت کامل» که الگوی مطلوب است به کار برده میشود، عنصر یاد شده در تمام بازارها وجود دارد و رقابت به مفهومی که ذکر شد، در بازارهای غیر رقابتی تجلّی بیشتری مییابد. برخی از اقتصاددانان میگویند هر چه رقابت شدیدتر باشد، کارگزاران اقتصادی کمتر به همدیگر به چشم رقیب مینگرند؛ زیرا در این صورت قدرت تاثیر آنها بر یکدیگر کمتر میشود. در این صورت هیچ یک از آنها احساس نمیکند که از سوی دیگران تحت فشار است، در صورتی که در بازاری که رقابت اندک است و تولید کنندگان زیاد نیستند، هر یک خود را در فشار سختی میبینند؛ امّا بسیاری از اقتصاددانان این را نمیپذیرند. آنها بر این باورند که افزایش تعداد رقیبان به افزایش رقابت میانجامد. (رنانی، 1376: ص82)
رقابت از دیدگاههای گوناگون
با توضیحی که در مورد مفهوم رقابت ذکر شد، به نظر میرسد که نباید در مورد تفسیر آن اختلافی وجود داشته باشد؛ امّا با مراجعه به متون اقتصادی، شاهد تفاسیر گوناگونی از رقابت هستیم که در طول زمان پدیدار شدهاند. این دیدگاهها به اختصار ذکر میشوند:
مشخصات فایل
عنوان: ذخیره سازی و انبار
قالب بندی: word
تعداد صفحات:22
محتویات
انبار ولجستیک
انبارداری
انبار
انباردار
به چه دلیل اقلام امدادی را ذخیره می کنیم؟
انواع انبار درسوانح
انبارها را از لحاظ ماهیت کاری می توان تقسیم بندی نمود که عبارتند از
امنیت انبار
ایمنی انبار
بهداشت انبار
اصل طلایی زنجیره تامین
ویژگی های انبار
فضای انباری
مدیریت منطقه بندی
مشخصات فنی سوله های مورد استفاده جهت انبار
تاسیسات موردنیاز جهت انبارها
سیستم برق وروشنایی
تجهیزات موردنیاز
اقلا م انباری
گردش عملیات
استفاده حداکثر از فضای انبار
ذخیره سازی و انبار
انبار ولجستیک
موضوع انبار امروزه نقشی اساسی وبی مثال در ایفای نقشهای سیستم های لجستیک ایفا می نماید .بنحوی که تقریبا سیستم لجستیک بدون احتساب انبار ومسائل مربوط به آن قابل تجسم نیست .انبار رکن بزرگ عملیات لجستیک می باشد. هم کاربران وهم خدمت گیرندگان نیازمند کارکردهای انبار می باشند .هرگونه عملیات داخلی یا خارجی کوچک یا بزرگ به نوعی به کارکرد انبار وابسته است .آسیب پذیر ترین نقطه های یک سیستم لجستیک انبار وترابری لجستیک می باشد . توفیق یا عدم توفیق درکارکردهای لجستیک بستگی مستقیم به انبارها وسیستمهای انبارداری دارد.صرفنظر از زمانی که مدیران برای تدوین وتنظیم برنامه های امدادی معطوف می نمایند بیشترین دغدغه آنها به مسائل انبار وتوزیع اقلام انباری در مناطق حادثه دیده باز می گردد .
امروزه بدلیل واگذاری مسئولیت تامین مایحتاج آسیب دیدگان از حوادث از طرف سازمانهای سیاستگذار به جمعیت هلال احمر انجام عملیات انبارداری اعم از نگهداری تامین وتوزیع اقلام زیستی وغیر زیستی از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.
حجم بزرگی از فضاهای متعلق به جمعیت هلال احمر به فضای انباری اختصاص یافته است.این ظرفیت نیازمند برنامه ریزی انسجام وپیش بینی های دقیق می باشد.
انبارداری:
به کلیه عملیات مربوط به ثبت،ضبط ،ورود ،خروج ونگهداری نیازهای مادی سیستم لجستیک در شرایط مناسب بهره برداری انبارداری گویند.
انبار:
"انبار محلی است که اجناس وکالاهای مختلف اعم از ساخته شده ویا مواد اولیه کالاهای مصرف شدنی وبادوام که درطول عملیات لجستیک مورد نیاز می باشد در شرایط مطلوب نگهداری ومراقبت می شود.
براین اساس وضعیت انبار از دو وجه قابل بررسی است:
به کمک این دو بخش مدیران قادر خواهند بود از آخرین آمار موجودی کمبودها اطلاع حاصل کرده وشرایط مناسب نگهداری کالاها را تامین نمایند.
اجرای سیستم انبارداری درست مزایای زیر بدنبال دارد:
الف- دسترسی سریع به لوازم وکالاها
بب- سرعت درتهیه وارائه آمار واطلاعات
ج-کاهش هزینه انبارداری
دد- تدوین واجرای نظارت قوی
هه-کاهش ضایعات وخسارت
و-ارتقای سطح کیفیت کالاها
ز-پیشگیری از دوباره کاری
ی-رعایت اصول بهداشتی و ایمنی
انباردار
انباردار به شخصی اطلاق می شود که با شیوه های نگهداری ثبت وورود وخرج کالا آشنابوده وبر اساس ابلاغ اداری وظیفه انبارداری را انجام دهد.
به چه دلیل اقلام امدادی را ذخیره می کنیم؟
مدیران بحران برای ایجاد انبار هزینه های سنگینی را نیز متحمل می شوند. شرایط نگهداری در انبارها نیز مشکل بوده ودارای محدودیتهای زیادی می باشد .هرساله بودجه های سنگینی به احداث انبارهای بزرگ با شرایط نگهداری پرهزینه اختصاص می یاید .اینها نشانه های واضح وروشنی برای بیان اهمیت بحث انبارهاست .اما براستی شاید مهمترین دلایلی را که تصمیم گیران وادار به ایجاد انبار وایجاد ذخیره های امدادی برای حوادث می کند بشرح زیر فهرست نمود:
2-. ایجاد تحرک و جابجایی لازم و سریع برای واحد های عمل کننده و درگیر در مناطق عملیاتی از نظر اقدام سریع و پاسخ بموقع درحوادث و سوانح
8- مشکلات ناشی از دگر گونی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در تهیه اقلام و اجناس مورد نیاز پاسخ گویی به سوانح
اقلام امدادی به ندرت پس از دریافت و یا خرید، توزیع می شوند.اما معمولا به صورتی نگهداری می شوند که از نظر کیفیت و کمیت آسیبی نبیند .
ویژگی اصلی حادثه یعنی ناگهانی بودن ،جایگاه انبار امدادی را از سایر انبارها متمایز می سازد .انبار امدادی باید قادر باشد در کمترین زمان ممکن اجناس مورد نیاز عملیات امدادی را فراهم نماید.
انبار ها باید مخازنی امن و مناسب، از نظر حجم و وسعت و نگهداری و حفظ کیفیت و کمیت اقلام ذخیره شده باشند. تسهیلات ذخیره سازی خشک و خنک کمال مطلوب است. گرما ، رطوبت و آلودگی باعث رشد میکروارگانیسم ها می شود.
عوامل امدادی باید تمام تلاش خود را به کار گرفته تا از قرار گرفتن مواد غذایی و اقلام امدادی در معرض نور خورشید، باران، رطوبت و حرارت بالا جلو گیری شود.
از اماکن باز برای نگهداری اقلام نباید استفاده نمود مگر برای مدت بسیار کوتاه ویابرای اقلامی که در معرض شرایط متغیر جوی کمترین تغییر در کیفیت آنها ایجاد می شود.
.نقش انبارداری امداد و انبار در سیستم لجستیک و پشتیبانی در امداد،مهم و حیاتی بوده و دقت و سرعت در کار از ویژگی های انبار داری امداد می باشد .
مشخصات فایل
عنوان: کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی در انتخاب الگوی مناسب چیدمان اقلام در انبار
مطالعه موردی در انبار 016 شرکت ایران خودرو
قالب بندی:word
تعداد صفحات:21
محتویات
چکیده
مقدمه
اهداف استقرار کالا ها در انبار
بررسی ادبیات موضوع
مسئله تخصیص محل های انبارش به اقلام انبار (SLAP)
الگو ها و خطی مشی های مختلف انبارش موجودی ها
تخصیص محل ثابت
انبارش تصادفی یا شناور
انبارش کلاس بندی شده
الگوی چیدمان بر اساس خانواده اقلام
الگوی چیدمان ترکیبی
معرفی ویژگی های انبار مورد مطالعه
الگوی چیدمان فعلی انبار 016
ارائه مدل تصمیم گیری برای انتخاب الگوی مناسب چیدمان اقلام
معرفی روش تحلیل سلسله مراتبی AHP
تصمیم گیری گروهی با استفاده از روش AHP
تهیه ساختار سلسله مراتبی تصمیم گیری
معرفی آلترناتیوهای چیدمان اقلام
الگوی چیدمان کلاس بندی اقلام
الگوی چیدمان محل ثابت
گروهبندی اولیه اقلام بر اساس مراکز هزینه
الگوی چیدمان ترکیبی
انجام مقایسات زوجی و محاسبات اوزان نسبی
ماتریس اولویت بندی معیارها
بکارگیری نرم افزار Expert Choice و گرفتن نتایج خروجی
رتبه بندی معیارهای اصلی و زیر معیارهای مدل AHP
رتبه بندی نهایی آلترناتیوهای موجود
تحلیل حساسیت مدل AHP
تهیه طرح آرایش مکانیزه انبار بر اساس الگوی انتخابی
نتیجه گیری نهایی
مزایا و کاربردهای تحقیق
محدودیتهای تحقیق
تحقیقات آینده
منابع و مراجع
کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی در انتخاب الگوی مناسب چیدمان اقلام در انبار
مطالعه موردی در انبار 016 شرکت ایران خودرو
چکیده
یکی از مشکلات اصلی در انبارها ، زیاد بودن مجموع مسافت طی شده برای انبارش و بازیابی اقلام است که این مورد بطور مستقیم تحت تاثیر نحوه چیدمان و آدرس دهی آنها در داخل سلول های انبار است. در این مقاله به عنوان مطالعه موردی در انبار 016 شرکت ایران خودرو و با هدف بهبود چیدمان در چنین وضعیتی، ابتدا به مقایسه الگوی های موجود برای چیدمان اقلام پرداخته و نحوه آدرس دهی اقلام در انبار را مورد بررسی قرار می دهیم. بررسی های انجام شده نشان داد که می توان با پیاده سازی الگوهای نوین چیدمان اقلام، کارائی روش های متداول برای چیدمان اقلام (مانند آنالیز ABC) را افزایش داد. در این مقاله برای ارزیابی و اولویت بندی کلیه راه حل های موجود جهت انتخاب الگوی مناسب چیدمان اقلام، از مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی گروهی (GAHP) استفاده شده است. همچنین برای انجام محاسبات مربوطه از نرم افزار Expert Choice کمک گرفته شده است. نقطه قوت این مدل، امکان در نظر گرفتن معیارهای معیارهای کمی و کیفی و همچنین داشتن نگاهی جامع به مسئله است که با وجود قابلیت تحلیل حساسیت توسط نرم افزار، تصمیم گیرندگان را در صورت تغییر شرایط یاری می رساند.
واژههای کلیدی
چیدمان انبار، آدرس دهی اقلام، مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی، خانواده اقلام
Abstract
One of the main problems in warehouses is the long distance for storing and retrieving items. This case is straightly affected by Storage policy and addressing them in the cells of warehouse. In this article as a case study in warehouse 16 in Iran Khodro Company and with the goal to improve the layout, first we compare the existent layout with the new one in items' layout and the way that we address them in warehouse. In our study, we found that this improvement can be done by a method called ABC analysis in warehouses. Also in this article we have used Group Analytical Hierarchy Process (GAHP) model for evaluating and setting priority of all the existing solution to choose the appropriate storage policy. In addition, we have taken help from Expert Choice Software to do the required calculations. The remarkable point of this model is the option to consider the quantity and quality criteria and also to have a comprehensive look at the problem that helps the decision makers to make correct decisions as the condition changes with the capability of sensitivity analysis of the software.
Keywords
Warehouse Layout, Storage Policy, Analytic Hierarchy Process, Family Grouping
1- مقدمه
امروزه سازمان ها از تمام روش های مدیریت زنجیره تامین برای کاهش هزینه های عناصر زنجیره تامین استفاده می کنند. مدیریت زنجیره تامین مؤثر، یک راهکار بالقوه و با ارزش برای حفظ مزیت های رقابتی و افزایش کارائی سازمان است. بنابراین هر فعالیت و جزئی از این زنجیره تامین در مقام خود بسیار با اهمیت می باشد. امروزه بحث انبار و انبارداری به یکی از محورهای اصلی صنایع و شرکت ها تبدیل شده است. در صورت مدیریت صحیح انبار می توان کارایی و بهره وری سازمان را به نحو مطلوب افزایش داد. امروزه انبار فقط به عنوان مکانی که جهت نگهداری و تحویل کالا از آن استفاده می شود ، تعریف نمی گردد. درمدیریت نوین انبار به عنوان واحدی که در تعامل با کلیه بخش های سازمان است، نگریسته می شود. مدیریت انبارداری و موجودی ها دو فعالیت بهم پیوسته و مهم هستند که تاثیر زیادی روی هزینه های زنجیره تامین دارند. تلاش های زیادی برای افزایش ظرفیت انبارها و همزمان با آن کاهش هزینه های عملیاتی انبار صورت گرفته است ]9[. انبارداری یکی از اجزای اصلی هزینه بر در فعلالیت های زنجیره تامین و سزاوار توجه بیشتر محققین به این حوزه است. هزینه اجزای مختلف زنجیره تامین بصورت نمودار زیر است ]10[.
نمودار 1- هزینه اجزای زنجیره تامین (فریزل 2002)
در بین اجزای مختلف عملیات انبارداری شامل دریافت اقلام، انبارش اقلام، جمع آوری سفارشات و ارسال اقلام، جزء سوم یعنی جمع آوری سفارشات بیش از نیمی از هزینه عملیات انبارداری را تشکیل می دهد و یک فعالیت بحرانی در انبار محسوب می شود. در واقع هزینه جمع آوری و برداشت اقلام یکی از اجزای اصلی هزینه بر در عملیات انبار است. اجزای مختلف زمان های مربوط به عملیات جمع آوری اقلام سفارش داده شده، در نمودار (2) آمده است. مطالعات متعدد نشان داده است که در میان این اجزا، زمان حمل و نقل، جزء عمده تشکیل دهنده زمان انبارش و بازیابی موجودی ها در انبار است. این زمان حمل و نقل که منجر به هزینه زیادی می شود، به عنوان اولین کاندید برای انجام اقدامات بهبود خواهد بود ]5[.
نمودار 2- درصد اجزای مختلف زمان عملیات جمع آوری سفارشات
به طور معمول 4 روش برای کاهش مسافت حمل و نقل در جمع آوری سفارشات وجود دارد. این روش ها عبارتند از ]9[:
1. تعیین مسیرهای مناسب برای بازیابی و ارسال اقلام
2. ناحیه بندی انبار
3. تخصیص سفارشات به دسته های اقتصادی
4. تخصیص اقلام به محل های مناسب ذخیره در انبار
در این مطالعه موردی با هدف بهبود چیدمان در چنین وضعیتی، ابتدا به مقایسه الگوی های موجود برای چیدمان اقلام پرداخته و سپس برای ارزیابی و اولویت بندی کلیه راه حل های موجود جهت انتخاب الگوی مناسب چیدمان اقلام، از مدل فرایند تحلیل سلسله مراتبی گروهی (GAHP) استفاده شده است.
1-1- اهداف استقرار کالا ها در انبار
طرح استقرار تجهیزات و کالاها، چگونگی انبار کردن اقلام مختلف کالا با استفاده از تجهیزات جابجایی و ذخیره سازی کالا در انبار را نشان می دهد. ظرفیت مفید و قابل استفاده هر انبار به نوع طرح استقرار آن بستگی دارد و برای طرح های مختلف این ظرفیت متغیر است. این موضوع در مورد طراحی انبار داری جدید اهمیت بیشتری دارد و در محاسبه ابعاد سالنهای ذخیره سازی مواد باید با توجه به طرح استقرار پیش بینی شده ابعاد سالنها و بخصوص ارتفاع آنها را در نظر گرفت. انتخاب تجهیزات ذخیره سازی و جابجایی کالا یک جنبه از طراحی استقرار را تشکیل می دهد از طرفی در بیشتر انبارهای موجود هدف مدیریت انبار استفاده بیشتر از فضایی است که در دسترس قرار دارد این امر استفاده از تجهیزات پیشرفته تر و بهتر را بدنبال خواهد داشت ]4[. هدف عمده از طرح استقرار استفاده بیشتر و بهتر از فضای انبار است ولی در کنار این موضوع اهداف دیگری را نیز برای آن می توان بیان کرد ]4[ :
فراهم آوردن سیکل گردشی مناسب برای اقلام در مراحل دریافت ، چیدمان و ذخیره سازی و تحویل و ارسال کالا
افزایش محل های ذخیره سازی بمنظور دسترسی سریع تر و بهتر به کالا
کاهش هزینه های عملیاتی انبار و اصلاح و بهبود فعالیتهای کارکنان انبار ـ از مرحله دریافت تا تحویل و ارسال کالا
افزایش ضریب ایمنی در جابجایی و ذخیره سازی اقلام، کیفیت نگهداری اقلام با ایجاد شرایط برای نگهداری هر یک از آنها
سهولت در انجام اموری چون بازرسی کنترل کیفیت و بسته بندی اقلام
محصول و یا مواد باید در محیط کارخانه در مکانی ذخیره شود، تا در موقع لزوم مورد مصرف قرار گیرد. هر چقدر فاصله بین زمان تولید و مصرف بیشتر باشد، میزان موجودی انبار شده بیشتر خواهد بود. این فعالیت شامل مدیریت فضایی است که به موجودی ها اختصاص می یابد. البته این مدیریت شامل انتخاب ابزار و سیستم مناسب، طراحی داخلی و چیدمان داخلی انبارها، آموزش کارکنان و غیره می باشد. بطور کلی منابعی که در یک انبار اختیار داریم شامل فضا، تجهیزات، پرسنل است. طرح استقرار تجهیزات و کالاها در انبار باید بر اساس اصولی صورت گیرد تا از کارایی و اثر بخشی لازم بر خوردار باشد ،در ذیل به چند مورد از اصول مهم اشاره شده است]5[:
1- ماکزیمم استفاده از فضا و حجم انبار، تجهیزات، نیروی انسانی و زمان
3ـ اصل سازگاری اقلام بر اساس ویژگی ها و مشخصات شیمیایی و فیزیکی کالا ها وغیره
4- ماکزیمم دسترسی سریع و به موقع به تمام موجودی ها و اقلام (انعطاف پذیری)
5ـ اصل حفظ کمیت و کیفیت اقلام
6- ساده بودن تشخیص اقلام و انتقال سریع و آسان مواد و قطعات
8- اصل ایمنی و بهداشت کالا ها ، نیروی انسانی ، محیط انبار و نظم موجود درانبار (رعایت اصل 5s)
2- بررسی ادبیات موضوع
به روش و الگوی قرار دادن کالاها و اقلام بر روی تجهیزات ذخیره سازی، چیدمان اقلام می گویند. هدف از چیدمان کالا ارائه روش استاندارد جهت چیدن بار بر روی تجهیزات ذخیره سازی است زیرا اگر طرح استانداردی در انبار جهت چیدمان واحدهای کالا وجود نداشته باشد کارگران و انبار داران هر قسمت مطابق سلیقه و تجربه شخصی خود به ابداع طرح ها و روش های مختلف می پردازند و چون برای اقلام مشابه طرحهای متعددی ارائه می گردد موجودی برداری از کالا را دچار اشکال می کند و در تحویل کالا به متقاضی نیز اختلالاتی پیش می آید اما اگر طراحی مربوط به چیدمان پالت ها بطور دقیق و استاندارد تهیه شود، علاوه بر حل مشکلات فوق استفاده از تجهیزات ذخیره سازی بخوبی و بدون اشکال صورت خواهد گرفت و از فضای انبار نیز بهترین استفاده بعمل خواهد آمد ]7[.
2-1- مسئله تخصیص محل های انبارش به اقلام انبار (SLAP)
مسئله SLAP شامل تخصیص اقلام ورودی به محل های انبارش با هدف کاهش هزینه های سیستم حمل و نقل و بهبود استفاده مؤثر از فضای انبار است. انبارهای مختلف بر اساس معیارهای مختلفی مانند مشخصات انبار و واحدهای قابل انبارش و همچنین تکنولوژی انبارش، از خطی مشی های مختلفی از مسئله SLAP استفاده می کنند. هدف اصلی سیاستهای تخصیص و دسته بندی اقلام، افزایش کارایی عملیات انبارش و بازیابی اقلام از طریق کاهش مسافت و زمان جابجایی اقلام می باشد. این امر از عموما طریق قرار دادن اقلام فعال (اقلام با تردد و تقاضای بالا) در محل هایی که به سهولت قابل دسترسی هستند انجام می گیرد. فاکتورهای زیادی را می توان با هدف مینیم کردن هزینه های انبارداری در نظر گرفت. مسئله (SLAP) تقریبا تمام شاخص های عملکرد انبار را شامل زمان بازیابی اقلام، هزینه، بهره وری، صحت و درستی انبارش و ارسال موجودی ها و ظرفیت انبار را تحت تاثیر قرار می دهد. مسئله SLAP بصورت جدول 1 فرموله می شود. همچنین مسائل SLAP جزء دسته مسائل NP-complete می باشند. ]10[.
داده های ورودی خروجی ها
1. اطلاعات فضای و مساحت، مشخصات فیزیکی و چیدمان انبار تعیین موقعیت فیزیکی انبارش اقلامی با توجه به معیار کارایی
2. اطلاعات محل های انبارش، شامل قابلیت دسترسی، ابعاد فیزیکی و موقعیت آنها
3. ابعاد فیزیکی ، تقاضا، مقدار و زمان های ورود و خروج اقلام
محدودیت های مدل
1. ظرفیت و کارایی انبار
2. ظرفیت و کارایی تجهیزات حمل و نقل اقلام بر پایه سیکل کاری آنها
3. زمان پاسخ دهی
4. میزان سازگاری بین اقلام و محل های انبارش و همچنین میزان سازگاری بین اقلام
5. خطی مشی بازیابی اقلام مانند LIFO, FIFO, BFIFO
جدول 1- اطلاعات مدل سازی مسئله SLAP
2-2- الگو ها و خطی مشی های مختلف انبارش موجودی ها
انتخاب استراتژی های عملیاتی تاثیر زیادی بر روی کل سیستم انبارداری خواهد گذاشت و تغییر این استراتژی بطور متناوب امکان پذیر نیست. استراتژی انبارش اقلام یکی از مهمترین و پایه ای ترین تصمیمات استراتژیک در مسائل انبارداری است. برای چیدمان و نحوه انبارش موجودی ها در انبار، خطی مشی های مختلفی وجود دارد که در ادامه به تفکیک توضیح داده می شوند.
2-2-1- تخصیص محل ثابت
در این روش برای تک تک اقلام یک محل مشخص با آدرس مشخص و ثابت در نظر گرفته می شود و آن آدرس با آن کالا شناخته می شود و در آن مکان هیچ ماده ی دیگری انبار نمی شود]5[. در انبارش محل ثابت، از فضای انبار استفاده مؤثری بعمل نمی آید و فضای از دست رفته زیادی در انبار وجود خواهد داشت ولی در عوض به دلیل اینکه اقلام به یک محل ثابت تخصیص داده می شوند، مدیریت و کنترل امور انبار ساده تر خواهد بود. در این الگوی چیدمان اقلام، هر واحد قابل انبارش ( ) به تعداد مشخصی واحد فضا ( ) تخصیص می یابد. این تعداد فضای تخصیص داده شده بیانگر ماکزیمم فضای مورد نیاز برای هر قلم جنس می باشد. برای ظرفیت سنجی اقلام در این حالت باید تعداد سلول های مورد نیاز برای هر SKU یعنی مقدار ( )مشخص شود. با توجه به اینکه تعداد کل سلول های قابل انبارش موجود برابر L است.
مشخصات فایل
عنوان: جزوه آموزشی استقرار سیستم مدیریت کیفیت و مفاهیم آن
قالب بندی: word
تعداد صفحات: 17
محتویات
پیشگفتار
آغاز حرکت و دکتر دمینگ
از این دیدگاه علت انحراف از کیفیت به دو دسته طبقهبندی می گردد
توجه به سیستم
اطلاع از دانش و نظریه های آماری
نظریه دانش
دانش روان شناسی
اصول چهاردهگانه دمینگ
مدیریت کیفیت
اصول مدیریت کیفیت
کیفیت
مفهوم فلسفه مدیریت کیفیت جامع از نگاه صاحبنظران»
اهداف مدیریت کیفیت جامع»
نقش مدیریت کیفیت جامع
اجزا و ابزار مدیریت کیفیت
زمینهسازهای مدیریت کیفیت جامع
دستاندازهای جاده مدیریت کیفیت جامع
علل ناکامی مدیریت کیفیت جامع
نتیجه گیری
پیشگفتار :
بشر از بدو خلقت با «کیفیت» سرو کار داشته است؛ به عنوان مثال در ساختن خانه و محل سکونت خود و در تشخیص مناسب بودن اسلحه و وسیله دفاعی خود، به نوعی از آن استفاده کرده است.
دیری نپایید که با گسترش پهنه نیازهای آدمی و در پی آن ایجاد بازارهایی جهت دادوستد کالاها و خدمات، مساله کیفیت و وسعت یافتن بیش از پیش بازارها ، کنترل کیفیت مطرح شد و پس از چندی، به عنوان عاملی اساسی و تاثیرگذار در عرصه تولید کالا و ارائه خدمات شناخته شد. با وقوع انقلاب صنعتی در قرن هیجدهم و روی آوردن به تولید انبوه توسط بنگاههای اقتصادی مختلف، زمانی کوتاه و به صورتی چشمگیر، کمکم زمزمههایی درباره لزوم به کارگیری روشهای علمی در زمینه کنترل کیفیت به گوش رسید. تاریخچه این دانش که اکنون چند دههای بیش نیست که به عنوان یک حوزه علمی مستقل مطرح شده، گواه آن است که سرآغاز توسعه و گسترش فعالیتهای کنترل کیفیت به صورت حاضر در اوایل قرن بیستم بوده است .
مدیریت کیفیت و استانداردسازی آن ، یک دیدگاه فلسفی - مدیریتی است که هم اکنون با سرعت فزاینده جایگاه خود را در جوامع باز می کند و توجه به نیازها و ابتکارات مشتریان، راههای ارائه خدمات و ارتقای کیفیت را اصل کار خود قرار می دهد. همین توجه به کیفیت و تلاش برای بهبود دائمی نقش اساسی و مهم در توسعه کیفیت دارد. در سالهای اخیر نظامهای ارتقای مدیریت کیفیت به سرعت متحول شده اند. از حدود دو دهه گذشته فعالیتهای بازرسی ساده باروشهای کنترل کیفیت تکمیل با جایگزین گردیده اند تضمین کیفیت به وجود آمده و راه تکامل در پیش گرفته که هم اکنون ارتقای مستمر کیفیت با مدیریت جامع کیفیت (TQM ) جای همه آنها را گرفته است.
سازمان زندانها نیز همانند سایر دستگاههای خدمت رسان و در پی شناخت مشتریان خود ، مصمم است تا با هدف گذاری مناسب و اهتمام بر ارتقاء کیفیت و تلاش در جهت بهبود دائمی ،نقش مهمی را در افزایش بهره وری در این سازمان ایجاد نماید.
در مجموعه پیش رو ، سعی شده ضمن ارائه مفاهیم اولیه مدیریت کیفیت ، مباحث ملموسی گنجانده شود تا گستردگی و کارآیی مدیریت و تفکر کیفی و اهمیت آن در تصمیم گیری ، هدف گذاری و حرکت به سوی مرحل متعالی کاملاٌ آشکار گردد . همچنین اعتقاد مولف بر این است که درک مفاهیم کیفیت ، توسط افراد و بکار گیری آن، میتواند تاثیر شگرفی بر عملکرد آنها داشته داشته باشد . استفاده از این نگرش منطقی ، هم در زندگی اجتماعی و هم در زندگی شخصی کارآیی داشته و سبب ارتقاء کیفیت زندگی خواهد شد . امید است به این مهم نائل آییم .
آغاز حرکت و دکتر دمینگ :
دکتر دمینگ نخستین آغازگر جدی و نظریه پرداز مدیریت نوین جهان بر اساس مشارکت تمامی کارکنان ،مدیران و مشتریان یک سازمان است که با مکتب جدید خود تحولی شگرف پدید آورده است . مشارکت وهمکاری وی با مدیران ژاپنی در توفیق آنها برای تولید یک کیفیت غبطهآور ، مورد تأیید و قبول صاحبنظرانجهان پیشرفته امروز است . وی متولد سال 1900 در منطقه " آیووا " آمریکا است. دارای مدرک دکترا (PHD) دررشته فیزیک و ریاضی از دانشگاه ییل بوده و در امور کشاورزی ایالات متحده بعنوان فیزیکدان و ریاضیدانمشغول فعالیت شده بود. دمینگ تحت نظر آمارشناس برجستة وقت ، فیشر، در لندن مطالعه نموده وهمچنین تحـت تأثیـر کارهای والتـر شـوارت ، مبتـکر کنترل آماری فرایند در زمینه بکارگیری نمونهگیری وآمار قرار گرفت. سپس بعنوان استاد دانشگاه و متخصص آمار مشغول به کار شد . وی با انتشار مقاله " تئوریآماری خطاها " تلاشهای خود را در زمینه " کیفیت و فرایندهای کنترل " به جهان شناساند. دکتر دمینگ در اینمقاله عنوان داشت " کیفیت مربوط به میزان یکنواختی کالاها و خدمات است و وجـود نوسانات و انحراف ازمشخصههای تعیین شده منجر به کاهش کیفیت می گردد. دمینگ در 20 دسامبر سال 1993 چشم از جهانفرو بست.بعد از جنگ جهانی دوم وی با سمت مشاور آمار به ژاپن سفر کرد و در آنجا با بعضی از اعضای اتحادیه مهندسان و دانشمندان ژاپن ملاقات کرد .
براساس نظر دمینگ ، از طریق نمودارهای کنترل فرایند می توان به میزان کیفیت کالاها و خدمات دست یافت.
از این دیدگاه علت انحراف از کیفیت به دو دسته طبقهبندی می گردد:
1 - مشکلات یا دلائل عام که ناشی ازمسئولیتهای مدیریت است و به هماهنگیهای کل عوامل درون سازمانی بستگی دارد.
2 - مشکلات یادلائلخاص که ناشی از کارکرد یک دستگاه ، یک قسمت ، یک کارگر یا یک روش است.
با شناخت نوع مشکل از طریق بکارگیری سنجش فراورده ها و خدمات ارائه شده و تعیین حد کیفیتآنها میتوان نسبت به تغییر نتایج و حذف مشکل و تغییر روند موجود امیدوار بود.
از این منظر ریشه همه مشکلاتدر مشکل نوع اول خلاصه می شود و مشکلات خاص خود زائیده مشکل عام ( مدیریتی ) می باشد. به عبارتیاز نظر دمینگ کیفیت را نباید در سالنهای خط تولید جستجو کرد، بلکه بهبود کیفیت ، کار مدیران و بویژهمدیران ارشد است . علاوه بر مشکل درون سازمانی ، دمینگ از مشکل برون سازمانی یا خارج از نظام نیز یادمی کند. این مشکل زمانی بروز می کند که تولید کننده یا ارائه کننده خدمت بدون توجه به نیازهای مشتریان ومخاطبان فعالیت مینماید.
منافع بالقوه ناشی از کاربرد اصول کنترل آماری کیفیت ( که وی بطور ساده آن را دانش علل مشترک و علل ویژهتعریف کرده ) هر چند ممکن است در شکل اعداد و ارقام قابل توجه و بزرگ باشد ، ولی فقط قسمت بیرونی کوهیخ را نشان می دهد و قسمت عمده که زیر آب است ، مربوط به چیزهای دیگر می شود . وی تخمین زد که فقط3 درصد از پیشرفتهای حاصل ، از این منابع ناشی می شود و 97 درصد بقیه منافع از کاربرد همان نظریه ها وخلاصه مقالات اولین همایش ارتقای مستمر کیفیت در خدمات بهداشتی درمانی-تبریز8 دانش ها برای کل سازمان ، به خصوصازطریقمدیریتبرافرادحاصلمیگردد.
دمینگ در ژوئن 1950 دوباره به ژاپن بازگشت ، اما وی دیگر فقط آمار درس نمی داد بلکه آن طور که ازیادداشت های او مشخص است ، بیشتر اوقات ، کار آموزش کنترل کیفیت را به معاونان خود می سپرد و خود بهآموزش مفاهیم مهمی می پرداخت که از آن با نام نظریه سیستم و همکاری یاد کرده است . دمینگ در یکی ازسخنرانیهای خوداظهار داشت : نمودارهای کنترل جایگزین مغز نمی شوند . در نتیجه برخی از افراد ، آنچه را اودر ژاپن آموزش داد ، همان چیزی می دانند که امروزهTQMنامیدهمیشود.
دکتر دمینگ ژاپنی ها را تشویق کرد با نگرشی سیستماتیک به حل مسائل بپردازند .
نحوه این نگرش بعدها چرخه PCDA دمینگ شهرت یافت.اما او به احترام استاد خوددکتر والتر شوارت ، آن را چرخة شوارت نامید .بعدها نیز واژة check ( بررسی ) را با study( مطالعه )عوض کرد که معنی جامعتر و دقیقتری داشت. با این تعدیل چرخه دمینگ به چرخه PDSA مشهور شد (صفحه12).
وی معتقد است که باید TQM را در کل سازمان اجرا کرد . دکتر دمینگ برآوردن خواسته های مشتریان و فراتراز آن را ، وظیفة هر یک از افراد سازمان می داند . او اظهار می دارد " چگونه ممکن است یک فروشنده بتواندنیازهای مشتری خود را درک کند ، غیر از آنکه فروشنده و مشتری با هم و بصورت شریک کار کنند و منافع شانهمسو باشد . برای دستیابی به چنین امری زمان لازم است."
طرز تفکر دمینگ را در اواخر دهه 80 می توان مدیریت به شیوة همکاری مثبت نامید ، او از شرایط جدیدی(فرهنگ سازمانی ) صحبت می کند که دارای سه ویژگی زیر است :
1- لذت در کار 2- ابتکار 3- همکاری
دمینگ شرایط جدید برنده - برنده را به جای من برنده - تو بازنده که در رقابت معمول است ، عنوان کرد .ضرورت همیاری و همکاری بعنوان جزء جدایی ناپذیر مدیریت یکی از پیامهای اصلی دمینگ به موسسات وبطور کلی به جامعه است ، و معتقد است که با همکاری و همیاری ، همگان برنده می شوند ، همه کارمندان ،همه مشتریان و همه مدیران .وی چنین سیستمی را برنده - برنده مینامد .
دکتر دمینگ در سال 1993 ، پیش از فوت ، تجارب 70 ساله خود را خلاصه کرد و آن را سیستم دانش ژرفنامید . سیستم دانش ژرف چهار بعد مرتبط به هم به شرح زیر است :
1 - توجه به سیستم
شکی نیست که بهینه سازی یک زیر سیستم ، ساده تر از بهینه سازی یک سیستم جامع است. اما این کار ،گران تمام شده و با آن که به نظر می رسد بهبود حاصل می شود ، در واقع موانعی ایجاد می کند که سد راهپیشرفت اصیل خواهد شد . به علاوه بهینه سازی در یک قسمت به سایر قسمت ها آسیب می رساند و در کلاین تغییر موجب آسیب رسانی بیشتری به سیستم می شود .
مثال هایی از نوع بهینه سازی جزئی عبارت است از : سیستم مخرب نمره دهی از دبستان تا دبیرستان و ادامهآن تا دانشگاه ، ستاره های طلایی و جوایز در مدرسه ، اثر مخرب سیستم نخبگان ، پرداخت های تشویقی ،مدیریت از طریق نتایج ، مدیریت با اعمال نتایج و برقراری سیستم های کمی برای پیشبرد کار .
اغلب یک شرکت سعی دارد سهم بیشتری از رقیب خود بدست بیاورد و به عبارت دیگر ، صاحب تکة بزرگ تریاز یک کیک شود . چنانچه این مورد تنها هدف یا هدف اصلی باشد ، نتیجة نهایی زیان بار است . هدف اصلیباید پختن کیک بزرگ تری باشد تا هم سهم بیشتری نصیب شرکت و هم قسمت بزرگی سهم رقیب بشود . درآن صورت ، همه احساس برنده بودن می کنند .
مشخصات فایل
عنوان: خلاصه ای از شرح سوابق و تحصیلات آقای دکتر هرمز مهرانی(C.V)
قالب بندی:word
تعداد صفحات:45
محتویات
تحصیلات
موضوعات علمی جهت تدریس ، تحقیق،مشاوره و ارائه در سمینارها
مسئولیت های علمی ، دانشگاهی و سایر پست ها
سوابق تدریس در دانشگاهها
اجرای سمینارها و دوره ها در صنعت
بخشی از سمینارها،دوره های آموزشی و کارگاه های ارایه شده به شرح زیر است
تالیف ، تحقیق ، ترجمه و مقاله
سمینارها وجشنواره های ملی و بین المللی
بسمه تعالی
خلاصه ای از شرح سوابق و تحصیلات آقای دکتر هرمز مهرانی(C.V)
نام:هرمز نام خانوادگی:مهرانی شماره شناسنامه:63 صادره:نوشهر سال تولد 1333
موبایل:
1- تحصیلات
1-1 اخذ دیپلم ریاضی از ایران -تهران در سال 1351.
2-1 اخذ کارشناسی مدیریت بازرگانی(Business Administration) در سال 1977 از ایالات متحده آمریکا.
3-1 اخذ کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی با گرایش مالی از ایران.
4-1 اخذ دکترای مدیریت بازرگانی با گرایش بازاریابی از ایران .
5-1 دارای درجه علمی استاد یاری از وزارت علوم ،تحقیقات و فناوری
6-1-دارای درجه علمی استادیاری از دانشگاه آزاد اسلامی .
2- موضوعات علمی جهت تدریس ، تحقیق،مشاوره و ارائه در سمینارها :
1-2 اصول و مهارتهای فروش و مدیریت امور مشتریان
2-2 مدیریت فروش
3-2 بازاریابی و مدیریت بازار
4-2 بازاریابی بین المللی و صادرات
5-2 بازار شناسی و مسائل بازار یابی
6-2 سمینار در مسائل بازار یابی بین المللی
7-2 بازار یابی صنعتی
8-2 بازار یابی و رفتار مصرف کننده
9-2 مدیریت تبلیغات
10-2 تحقیقات بازار یابی
2-11-بازار شناسی و پژوهش بازار
12-2مدیریت ارتباط با مشتریان
13-2-مدیریت استراتژیک بازاریابی
14-2- مدیریت بازاریابی خدمات بانکداری
15-2-مدیریت استراتژیک
16-2-مشتری مداری
17-2-اصول و فنون مذاکره
18-2-سایر مباحث مرتبط با مدیریت بازاریابی
3- مسئولیت های علمی ، دانشگاهی و سایر پست ها
1-3-عضو هیات موسس انجمن علمی بازاریابی ایران و بازرس اصلی انجمن علمی بازاریابی ایران از 1389تا کنون.
2-3- استاد یار دانشگاه عالی دفاع ملی و مدیر گروه آموزش مدیریت استراتژیک در دانشکده مدیریت استراتژیک که فقط در مقطع دکتری دانشجو می پذیرد از سال1380 تا 1384
3-3- عضو هیئت علمی دانشگاه امام خمینی از سال 1374 تا سال 1378.
4-3- رئیس دفتر مرکزی دانشگاه امام خمینی در تهران از سال 1375 تا 1378 .
5-3- مسئولیتهای اجرائی در مشاغل لجستیکی در نیروی دریایی ارتش در بندر عباس به مدت 13 سال از سال 1356 تا 1369.
6-3- رییس هییت مدیره ویکی از سهام داران شرکت تحقیقاتی پژوهشگران بازار شرق از اعضا گروه شرکت مشاوره مدیریت نوآوران داتیک در ایران .
7-3- نایب رییس هییت مدیره بنیاد فرهنگی-هنری پونه(یک موسسه تبلیغاتی) در تهران از سال 1387-1388
8-3- ارایه مشاوره به شرکت های مختلف در زمینه های مختلف بازاریابی در تهران و شهرستان های مختلف.
9-3- مدرس مرکز آموزش بازرگانی، سازمان توسعه تجارت ایران،راهبران پتروشیمی و سابقه آموزش در وزارت صنایع و معادن.
10-3- مدرس تعداد زیادی از مراکز آموزش بخش خصوصی
11-3-عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی از 1384 تا کنون
4- سوابق تدریس در دانشگاهها
1-4- تدریس درس مدیریت رفتار سازمانی در مقطع دکتری در دانشگاه عالی دفاع ملی به مدت 5 ترم تحصیلی.
2-4- تدریس درس بازار یابی صنعتی در دانشگاه الزهرا در مقطع کارشناسی ارشد .
3-4- تدریس دروس بازار شناسی و مسائل بازار یابی ، سمینار در مســــائل بازار یابی بین المللی ، تحقیقات بازار یابی و مدیریت بازار یابی در مقطع کارشناسی ارشد در واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی از سال 1380 تا 1386 .
4-4- تدریس دروس بازار یابی و تبلیغات ، بازار یابی و فروش و تئوریهای مدیریت و سازمان در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاه علامه طباطبائی .
5-4- تدریس دروس رفتار سازمانی ، تئوریهای مدیریت و سازمان ، مدیریت منابع انسانی ، مدیریت خرید و روش تحقیق در دانشگاه دریایی امام خمینی از سال 1375 تا سال 1377 .
6-4- تدریس دروس زبان تخصصی تبلیغات ، مدیریت بازاریابی و تبلیغات تلویزیونی، اصول بازاریابی ، مدیریت بازاریابی و بازارشناسی و پژوهش بازار و مدیریت نام تجاری دردانشکده صدا و سیما در مقطع کارشناسی ارشد از سال1381تا کنون .
7-4- تدریس دروس زبان تخصصی مدیریت،بازاریابی و مدیریت بازار،تحقیقات بازاریابی،مدیریت رفتار سازمانی، بازاریابی بین المللی و سمینار در مسایل بازاریابی در مقطع کارشناسی و روش تحقیق پیشرفته،مدریت استراتژیک پیشرفته،بازارشناسی و مسایل بازاریابی،وزبان تخصصی پیش نیاز،تحقیقات بازاریابی ،بازاریابی صنعتی ،بازار یابی بین الملل و بازار شناسی و مسایل بازار یابی در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه ازاد اسلامی از سال 1384 تا کنون.
8-4- تدریس درس مدیریت صادرات و واردات در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال در ترم پاییز سال 1385.
9-4- تدریس درس مدیریت بازاریابی بین المللی صنعتی پیشرفته در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه پیام نور تهران در سال 1387.
10-4-تدریس درس بازاریابی و مدیریت بازاردر ترم پاییز 1389 در دانشگاه سیستان و بلوچستان در رشته مدیریت مالی و تدریس دروس بازار شناسی و مسایل بازاریابی و زبان تخصصی مدیریت در مقطع کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی در ترم بهار 1390 در دانشگاه فوق.
11-2-تدریس دروس بازاریابی مرتبط با MBAدر موسسات ارایه دهنده مانند ماهان،مشاوران،ایده پردازان کسب و کار،دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه علوم اقتصادی.
مشخصات فایل
عنوان: نظریه بازیها و توسعه اقتصادی
از کتاب بازیهای توسعه اقتصادی
قالب بندی:word
تعداد صفحات:17
محتویات
نظریه بازیها و توسعه اقتصادی
بازیهای هماهنگی: نزاع زن و شوهری و شکار گوزن
نزاع زن و شوهری - بازی فساد
بازی شکار گوزن- مهاجرت
بازیهای شاهین- کبوتر
بازی شاهین- کبوتر/ اجاره زمین
معمای زندانیان
قطع درختان جنگلی به روایت بازی معمای زندانیان
بازی اعتماد
شکل نرمال بازی اعتماد وامدهی
نظریه بازیها و توسعه اقتصادی
از کتاب بازیهای توسعه اقتصادی
نظریه بازی از خاستگاههای جذابی برخوردار است که به درک چگونگی ظهور چنین بینشهای مهمی کمک میکند. اثر اقتصاددان فرانسوی، آگوستین کورنو در دهه 1830، دیدگاههای اجمالی اولیه از صورتبندی رفتار استراتژیک را آشکار ساخت. کورنو مدل مشهوری از رقابت استراتژیک بین دو بنگاه ارایه داد که از پیش برخی از بینشهای بعدی نظریه بازی را در خود داشت. اما او هرگر قادر نبود تا مفهوم جواب تعادلی خود را برای بافتهای دیگر تعمیم دهد و برای چند دهه، نتایج او تنها برای مطالعه نوع محدودی از رقابت بین دو بنگاه بنیشآفرین تلقی میشد.
جان فون نویمان و اسکار مورگنشترن، ریاضیدانان دانشگاه پرینستون به خاطر چاپ کتاب «نظریه بازیها و رفتار اقتصادی» در سال 1943 یعنی اولین اثر در زمینه نظریه بازی به عنوان بانیان نظریه بازی به حساب میآیند. آنها ثابت کردند که در هر بازی با جمع صفر یعنی طبقهای از بازیهای دونفره که قدرمطلق برد یک بازیگر به اندازه زیان بازیگر دیگر است، یک جواب تعادلی وجود دارد (امیل بورل، ریاضیدان فرانسوی اعتقاد دارد که چنین بازیهایی ضرورتا جوابی ندارند).
شاید ایجاد زیربنای بینشهای وسیع جان نش و افراد دنبالهرو او، مهمترین پیامد اثر اولیه فون نویمان و مورگنشترن باشد. نش که زندگی و کار تحسین شده او به صورتی درخشان در زندگینامهای به قلم سیلویا نسار (1998) یعنی «یک ذهن زیبا» و فیلمی برنده جایزه آکادمی 2002 به همین نام و با شرکت راسل کرو به تصویر کشیده شده است در هنگام استخراج برجستهترین نتیجه نظریه بازیها و مدلسازی ریاضی رفتار اجتماعی، دانشجوی دوره تکمیلی دانشگاه پرینستون بود. او در سالهای 1950 و 1951 مقالاتی با نام «نقاط تعادلی بازیهای N نفری»و «بازیهای غیرتعاونی» نوشت که حاوی مفهوم مشهور تعادل نش هستند. نش بابینش خطشکنانهاش نتیجه کار فون نویمان و مورنگشترن را تعمیم داد تا مقوله بسیار گستردهتر تعامل اجتماعی که ضرورتا به بازی با جمع صفر نمیانجامد را در بر گیرد.
بخشی از قدرت مفهوم نش تقریبا از سادگی بیآلایش آن ناشی میشود. برای فهم تعادل نش به خاطر آورید که هر بازی شامل سه عنصر است: (1) دو یا چند بازیگر (2) مجموعهای از استراتژیهای بالقوه هر بازیگر و (3) بازدهیها یعنی تابعی از ترکیب استراتژیهای به کار رفته توسط هر بازیگر. چنانچه استراتژی هر بازیگر در بازی، بهترین واکنش به استراتژیهای تمامی بازیگران دیگر باشد آنگاه این مجموعه استراتژیها تعادل نش است.به عبارت دیگر اقدامات سایر بازیگران هر چه باشد هیچ بازیگری اقدام خود را تغییر نمیدهد. (در ضمیمه کتاب برای خوانندگان ناآشنا، مفهوم تعادل نش و دیگر مفاهیم نظریه بازی که در کتاب به کار رفتهاند با تفصیل بیشتری معرفی شدهاند).
بازی دو خودرو که به صورت همزمان از غرب و شمال به یک تقاطع نزدیک میشوند، نمونه سادهای از مفهوم تعادل نش را به دست میدهد. فرض کنید استراتژیهای موجود برای هر خودرو به صورت ادامه مسیر یا توقف.اگر هر دو ادامه دهند دچار خسارت شده و بازدهی اندکی به دست میآورند.در صورتی که هر دو توقف کنند وقت خود را با کشمکش برای تعیین نوبت گذر از تقاطع تلف خواهند کرد. در این بازی دو تعادل نش وجود دارد: در یکی خودروی مسیر شمال توقف کرده و خودروی مسیر غرب ادامه میدهد و در دومی خودروی مسیر غرب توقف کرده و خودروی مسیر شمال ادامه میدهد. هر دو حالت تعادل نش هستند چون بهترین واکنش به رفتار بازیگر دیگر به شمار میروند.
چرا انتظار داریم که یک جواب برای بازی، تعادل نش باشد؟ برهان خلف، اولین و مهمترین استدلال برای اثبات این نکته است: اگر نتیجه خاصی تعادل نش نباشد آنگاه هر یک از طرفین با انحراف از آن نفع میبرند. به علاوه در صورتی که یک بازی از تعادل نش منفردی برخوردار باشد برای هر بازی که بازیگران خوش استدلال بتوانند پیشبینی کنند یک نتیجه شهودی شکل میدهد. چنین پیشبینی برای بازی یک نقطه کانونی به وجود آورده و خودتقویت کننده میشود. میتوان تعادل نش را به مثابه «نسخه» باثباتی برای بازی نیز توجیه کرد. برای نمونه چنانچه یک هنجار اجتماعی، سنت یا طرف سوم رفتاری را به بازیگران پیشنهاد کرده و درباره بازی انتظاراتی به وجود آورد آنگاه هیچ یک از بازیگران برای انحراف از این تجویزها میلی نخواهد داشت. در نهایت اگر بازیگران استراتژیهای خود در طی زمان را بر اساس آزمون و خطا تجربه کنند آنگاه واپسین نقطه بازی یک تعادل نش را میسازد که در آن بازیگران بهترین واکنش تقویت شونده نسب به رفتار یکدیگر را به صورت متقابل توسعه میدهند.
شاید اتفاقی نبود که همراه با افسردگی نش به دلیل بیماری اسکیزوفرنی در طی چند دهه بعد از کار خطشکنانهاش، نظریه بازی نیز به رغم چند پیشرفت اندک در زمینه کاربردهای اقتصادی رو به پژمردگی نهاد. اثر توماس شلینگ (1960) با عنوان استراتژی ستیز و کاربرد معمای زندانیان آلبرت تاکر توسط گرت هاردین (1968) در اثرش با عنوان تراژدی منابع مشترک دو استثنای بزرگ به شمار میرود. البته تا دهه 1980 اقتصاددانان درک قدرت و عمومیت مفهوم تعادل نش را شروع کرده بودند. در واقع تا آن زمان،تجدید قالب بخش زیادی از نظریه اقتصاد خرد مدرن به زبان نظریه بازی داشت شروع میشد. این فرایند ادامه یافته است به طوری که در علم اقتصاد امروزی به دشواری میتوان موضوعی از هر مجله شاخه متعارف یافت که فاقد اصطلاح «تعادل نش» باشد. تا اواخر دهه 1980 جان نش تقریبا به طرز معجزهآسایی از بیماری روانی خود نجات یافت. علاوه بر این جان نش به پاس مفهوم انقلابی جواب خود و اثرش درباره مدلهای چانهزنی همراه با رینارد سلتن و جان هارسنی که تعادل نش را برای احتساب بازیهای پویا و بازیهای با اطلاعات ناقص تعمیم داده بودند جایزه نوبل سال 1993 را دریافت کرد. جایزه نوبل سال 2005 اقتصاد نیز برای آثاری درباره نظریه بازی به توماس شلینگ و روبرت آومن که پیشگامانه تعمیمها و کاربردهای مهمی از مفهوم جواب پایه نش ارایه داده بودند تعلق گرفت.
تعادل نش ابزار قدرتمندی برای درک مسایل توسعه است. مطابق برداشت مشترک امروزی، بیشتر رفتارهای اقتصادی از نوع جمع صفر نیستند. مثلا مبادله اقتصادی در اکثر اوقات از جنس مقوله «برنده-برنده» است (البته ممکن است برخی از طرفین به اندازهای که میخواهند برنده نباشند). پدیدههای دیگری همچون فرسایش محیط زیست یا فساد اقتصادی اغلب اوقات در زمره بازی «بازنده-بازنده» قرار میگیرند. در نتیجه تعادل نش برای درک ساختارهای انگیزشی منجر به نتایج ناخوشایند مفید است.
اکنون به پنج حالت مورد اشاره در فصل اول باز میگردیم. میتوان مدل هر یک از این حالات را به مثابه یک بازی ساده نرمال دو نفری دارای دو استراتژی طراحی کرد. شکل نرمال یک بازی که گاهی شکل ایستا نامیده میشود از یک ماتریس بازدهی با یک بازیگر افقی یعنی بازیگر 1 که استراتژیهای خود را از ردیف انتخاب میکند و یک بازیگر عمودی یعنی بازیگر 2 که استراتژیهای خود را از ستون انتخاب میکند تشکیل میشود. در شکل نرمال بازیگران استراتژیها را به صورت همزمان یا دست کم به صورت مستقل از آگاهی دیگری انتخاب میکنند. بازدهیهای قسمت چپ و پایین هر سلول متعلق به بازیگر 1 و بازدهی قسمت راست و بالای هر سلول متعلق به بازیگر 2 است.
بازیهای هماهنگی: نزاع زن و شوهری و شکار گوزن
فرض کنید در داستان رشوه و فساد فصل اول یک کاسبکار وجود دارد.مدلی از شکل نرمال این بازی در نمودار زیر نمایان است. تصور کنید این کاسبکار برای گشایش شعبهای در پایتخت به اخذ مجوز نیاز دارد. هنگام ورود به باجه انتشار چنین مجوزی او باید بین رفتار صادقانه و رفتار فاسد یکی را برگزیند. همچنین او میتواند انتظار داشته باشد که کارمند باجه بدون تقاضای رشوه، درخواست او را به سرعت انجام دهد یا با آگاهی از تاثیر پول چای در چرخیدن چرخهای بوروکراسی، یک اسکنانس 50 دلاری به عنوان زیر میزی ارایه کند. به همین ترتیب کارمند باجه میتواند وظیفهشناسانه به کار درخواست رسیدگی کند یا به کاسبکار پیشنهاد دهد که کار مجوز در قبال یک انعام جزئی 50 دلاری پیگیری میشود.